ارزیابی عملکرد روسازی های بتنی و آسفالتی در خطوط ویژه اتوبوس رانی تندرو (BRT)

خطوط ویژه اتوبوس رانی تندرو (BRT) به عنوان یکی از ارکان اصلی سیستم های حمل ونقل عمومی در کلانشهرهای ایران، تحت بارهای ترافیکی سنگین و متمرکز ناشی از تردد مستمر اتوبوس های با ظرفیت بالا قرار دارند. انتخاب نوع روسازی بهینه برای این خطوط، تاثیر مستقیمی بر هزینه های بلندمدت نگهداشت، راحتی مسافران و پایداری سیستم دارد. این پژوهش با هدف مقایسه عملکرد روسازی بتنی و آسفالتی در خطوط BRT و با استفاده از روش تحلیل چرخه عمر اقتصادی (LCCA) انجام شده است. مطالعه موردی بر روی خط BRT تهران-کرج (ایستگاه آزادی تا شهرکرج) متمرکز است. در این تحقیق، هزینه های اولیه ساخت، هزینه های دوره ای نگهداشت و تعمیرات، و هزینه های تعمیرات اساسی در یک دوره تحلیل ۳۰ ساله برای دو گزینه روسازی بتنی (ضخامت ۲۵۰ میلی متر) و روسازی آسفالتی (ضخامت کل ۱۸۰ میلی متر) محاسبه و به ارزش فعلی خالص (NPV) تبدیل شده است. داده های مورد نیاز از طریق بررسی های میدانی، مصاحبه با مدیران شهری و استناد به فهرست بها و آئین نامه های ملی استخراج شده اند. نتایج نشان می دهد که اگرچه هزینه اولیه احداث روسازی بتنی تقریبا ۳۵٪ بیشتر از روسازی آسفالتی است، اما با در نظر گرفتن هزینه های نگهداشت کمتر و طول عمر خدمتی بیشتر، ارزش فعلی خالص کل هزینه های روسازی بتنی در دوره ۳۰ ساله، حدود ۱۵٪ کمتر از گزینه آسفالتی می باشد. همچنین، روسازی بتنی به دلیل سفتی بیشتر، در برابر فرورفتگی چرخ ناشی از توقف های مکرر اتوبوس ها مقاوم تر بوده و نیاز به تعمیرات سطحی کمتری دارد. این مطالعه نتیجه می گیرد که با وجود سرمایه گذاری اولیه بالاتر، استفاده از روسازی بتنی در خطوط BRT با ترافیک سنگین، از نظر اقتصادی به صرفه تر و از نظر عملکردی بادوام تر است.

کلیدواژه ها:

خطوط ویژه اتوبوس رانی تندرو (BRT) ، تحلیل چرخه عمر اقتصادی (LCCA) ، روسازی بتنی ، روسازی آسفالتی ، مدیریت دارایی های زیرساختی ، حمل ونقل عمومی پایدار ، ارزش فعلی خالص (NPV).