چالش های اجرای طرح تفصیلی در شهرداری ها و راهکارهای بهبود

طرح تفصیلی به عنوان مهم ترین سند هدایت و نظارت بر توسعه فیزیکی و کالبدی شهرها، در مرحله اجرا با موانع ساختاری متعددی مواجه است که کارایی آن را به شدت کاهش می دهد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی، طبقه بندی و تحلیل چالش های کلیدی اجرای طرح های تفصیلی در شهرداری ها و ارائه راهکارهای بهبود تدوین شده است؛ فرض بر این است که ناهماهنگی نهادی، ضعف ضمانت های حقوقی، خلاهای فنی اطلاعاتی و تعارض منافع ذی نفعان، موانع اصلی تحقق پذیری این طرح ها هستند. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر روش در زمره پژوهش های توصیفی–تحلیلی با رویکرد آمیخته (کمی و کیفی) قرار دارد. جامعه آماری پژوهش شامل کارشناسان ارشد شهرسازی، مدیران شهرداری ها و متخصصان برنامه ریزی شهری است که نمونه ای به تعداد ۱۲۰ نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل اسناد بالادستی، مصاحبه های نیمه ساختاریافته و پرسش نامه محقق ساخته است و تحلیل داده ها با بهره گیری از روش تحلیل مضمون و آزمون های آماری تک نمونه ای انجام گرفت. یافته های پژوهش نشان می دهد که چالش های نهادی–مدیریتی با میانگین ۴.۲ از ۵ و چالش های حقوقی–مقرراتی با میانگین ۴.۱ از ۵، بیشترین تاثیر منفی را بر روند اجرای طرح ها دارند؛ همچنین عدم انطباق کاربری های مصوب با واقعیت های اقتصادی و کمبود ابزارهای نوین نظارتی مبتنی بر سامانه های اطلاعات مکانی، تحقق پذیری کالبدی طرح ها را به کمتر از ۴۰ درصد تقلیل داده است. در نهایت، راهکارهایی نظیر ارتقای یکپارچگی سازمانی، اصلاح ضوابط متناسب با بازار زمین، و راه اندازی سامانه های هوشمند پایش و کنترل ساخت وساز به عنوان مسیرهای کلیدی بهبود پیشنهاد شدند.

کلیدواژه ها:

طرح تفصیلی ، مدیریت شهری ، تحقق پذیری کالبدی ، ساخت وساز شهری ، سامانه های اطلاعات مکانی