واکاوی جامعه شناختی تحولات باروری: نقش مولفه های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بر فرزندآوری زنان ۱۵-۴۹ سال در مسجدسلیمان طی دهه ۱۳۷۵-۱۳۸۵

پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل تاثیر عوامل فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی بر باروری زنان ۱۵ تا ۴۹ سال در دوره ده ساله ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۵ در شهرستان مسجدسلیمان انجام شده است. این دهه در تاریخ جمعیت شناسی ایران به عنوان یکی از حیاتی ترین دوره های گذار جمعیتی و افت شدید نرخ باروری شناخته می شود. شهرستان مسجدسلیمان به دلیل پیشینه خاص صنعتی (به عنوان اولین شهر نفتی ایران) و ساختار سنتی و ایلیاتی (حضور پررنگ قوم بختیاری)، بستر مناسبی برای مطالعه تقابل سنت و مدرنیته و تاثیر آن بر رفتار باروری است. روش تحقیق در این مطالعه از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و با استفاده از داده های ثانویه حاصل از سرشماری های عمومی نفوس و مسکن سال های ۱۳۷۵ و ۱۳۸۵ مرکز آمار ایران و مرور نظام مند پیشینه تحقیق صورت گرفته است. یافته های این بررسی نشان می دهد که در این دوره ده ساله، عواملی نظیر افزایش سطح تحصیلات زنان، تغییر نرم های فرهنگی، دشواری های اقتصادی پس از جنگ و رکود صنعتی شهر، و همچنین اجرای موفق سیاست های تنظیم خانواده، به شدت بر تاخیر در سن ازدواج و کاهش تمایل به فرزندآوری تاثیرگذار بوده اند. این مقاله به تفصیل ابعاد مختلف این دگرگونی را در قالب بخش های فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی واکاوی می نماید.

کلیدواژه ها:

باروری ، زنان ۱۵ تا ۴۹ سال ، عوامل اقتصادی ، عوامل اجتماعی ، عوامل فرهنگی ، شهرستان مسجدسلیمان ، گذار جمعیتی