حقوق اکوسیستم های مالی دیجیتال و همگرایی نظام بانکی ایران با بانکداری باز جهانی، تنظیم گری هوشمند مالی و حاکمیت داده

پژوهش حاضر با هدف بررسی حقوق اکوسیستم های مالی دیجیتال و تحلیل امکان پذیری همگرایی نظام بانکی ایران با بانکداری باز جهانی، تنظیم گری هوشمند مالی و حاکمیت داده انجام شده است. اکوسیستم های مالی دیجیتال به عنوان پدیده ای نوین در عرصه اقتصاد جهانی، نظام های حقوقی کشورها را با چالش های بی سابقه ای مواجه ساخته اند و ایران نیز به عنوان یکی از کشورهای در حال توسعه، ناگزیر از مواجهه با این تحولات است. این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش کتابخانه ای و اسنادی، به شناسایی چارچوب های حقوقی حاکم بر دارایی های دیجیتال، الزامات همگرایی با بانکداری باز، مولفه های تنظیم گری هوشمند و ابعاد حاکمیت داده در نظام بانکی ایران پرداخته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که حقوق اکوسیستم های مالی دیجیتال در ایران با خلاهای قانونی متعددی مواجه است و نظام بانکی کشور از حیث زیرساخت های فنی، چارچوب های حقوقی و نگرش نهادهای نظارتی، فاصله معناداری با استانداردهای بانکداری باز جهانی دارد. همچنین تنظیم گری هوشمند مالی به عنوان راهکاری کارآمد برای کاهش موانع حقوقی فناوری های مالی شناسایی شده است، اما تحقق آن مستلزم بازنگری اساسی در قوانین و مقررات موجود و همچنین فرهنگ سازی در میان کنشگران نظام مالی کشور است. حاکمیت داده نیز به عنوان یکی از ارکان اصلی تحول دیجیتال در نظام بانکی، نیازمند تدوین سیاست ها، فرآیندها و مسئولیت های شفاف در رابطه با داده ها می باشد. در نهایت، پژوهش حاضر بر ضرورت همگرایی سه جانبه دولت، بانک ها و استارت آپ های فین تک در جهت تحقق بانکداری باز در ایران تاکید دارد و راهکارهایی برای اصلاح نظام حقوقی و نظارتی کشور در این حوزه ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

حقوق مالی دیجیتال ، بانکداری باز ، تنظیم گری هوشمند ، حاکمیت داده ، همگرایی نظام بانکی.