مدیریت شهری، احیای معماری: اثربخشی راهبردها و عملکردها

در سال های اخیر، گسترش فرایندهای شهرنشینی و تغییرات ساختاری در شهرها موجب شکل گیری بافت های ناکارآمد و فرسوده در بخش هایی از فضاهای شهری شده است. این وضعیت علاوه بر ایجاد مشکلات کالبدی، پیامدهایی در ابعاد اجتماعی، اقتصادی و مدیریتی نیز به همراه داشته و کیفیت زندگی شهروندان را تحت تاثیر قرار داده است. در این میان، رویکرد بازآفرینی شهری به عنوان یکی از رویکردهای نوین برنامه ریزی شهری با هدف بهبود شرایط کالبدی، اجتماعی و اقتصادی بافت های شهری مطرح شده است. تحقق موفق این رویکرد تا حد زیادی به نحوه عملکرد و راهبردهای مدیریت شهری وابسته است. مدیریت شهری با ایجاد هماهنگی میان نهادها و سازمان های مختلف و هدایت فرایندهای برنامه ریزی و اجرا، می تواند نقش مهمی در احیای معماری و ارتقای کیفیت فضاهای شهری ایفا کند. از این رو، بررسی نحوه عملکرد مدیریت شهری و میزان اثربخشی راهبردهای آن در فرایند بازآفرینی شهری از اهمیت زیادی برخوردار است. هدف اصلی این پژوهش بررسی اثربخشی راهبردها و عملکردهای مدیریت شهری در احیای معماری و فرایند بازآفرینی شهری است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و با استفاده از روش توصیفی–تحلیلی انجام شد. داده های مورد نیاز از طریق مطالعات کتابخانه ای و مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری گردید. مشارکت کنندگان پژوهش شامل متخصصان و صاحب نظران حوزه های معماری، شهرسازی و مدیریت شهری بود که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. در مجموع با ۱۵ نفر از کارشناسان و متخصصان این حوزه مصاحبه انجام شد و داده های حاصل از مصاحبه ها با استفاده از روش تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که عملکرد مدیریت شهری در فرایند بازآفرینی شهری تحت تاثیر مجموعه ای از عوامل مدیریتی، نهادی و اجتماعی قرار دارد. بر اساس نتایج تحلیل مصاحبه ها، مهم ترین مضامین استخراج شده شامل حکمرانی و هماهنگی نهادی، سیاست گذاری و برنامه ریزی شهری، احیای هویت معماری و فرهنگی، مشارکت اجتماعی و توانمندسازی مدیریتی بودند. نتایج نشان داد که تحقق بازآفرینی شهری و احیای معماری بافت های شهری نیازمند مدیریت یکپارچه، برنامه ریزی راهبردی، توجه به ارزش های معماری و فرهنگی و مشارکت فعال شهروندان است. در مجموع، تقویت هماهنگی نهادی و ارتقای ظرفیت های مدیریتی می تواند نقش موثری در بهبود کیفیت فضاهای شهری و تحقق بازآفرینی پایدار ایفا کند.

کلیدواژه ها:

مدیریت شهری ، بازآفرینی شهری ، احیای معماری ، مدیریت یکپارچه شهری ، بافت های ناکارآمد شهری.