آینده پژوهی آسیب محور شکاف دیجیتال در میان دانش آموزان دوره ابتدایی با تاکید بر نابرابری های جمعیتی و اقتصادی (استان خراسان رضوی)

گسترش فناوری های دیجیتال در آموزش، فرصت های تازه ای برای یادگیری و دسترسی به منابع آموزشی ایجاد کرده است؛ با این حال، بهره مندی از این فرصت ها برای همه دانش آموزان یکسان نیست. پژوهش حاضر با رویکرد آسیب محور و آینده پژوهانه، به بررسی شکاف دیجیتال در میان دانش آموزان دوره ابتدایی استان خراسان رضوی با تاکید بر نابرابری های جمعیتی و اقتصادی می پردازد. هدف اصلی پژوهش، شناسایی ابعاد، زمینه ها، علل و پیامدهای آینده شکاف دیجیتال و تبیین ارتباط آن با عدالت آموزشی و فقر انسانی است.این پژوهش از نظر رویکرد، کیفی تحلیلی و از نظر جهت گیری، آینده پژوهانه است. در چارچوب پیشنهادی، از تحلیل اسناد بالادستی، بررسی مبانی نظری، تحلیل ابعاد نابرابری و سناریونویسی برای ترسیم آینده های محتمل استفاده می شود. اسناد جهانی و ملی مرتبط با آموزش فراگیر، عدالت تربیتی، توسعه انسانی و فناوری آموزشی، مبنای سیاستی تحلیل قرار می گیرند.یافته های تحلیلی نشان می دهد که شکاف دیجیتال در دوره ابتدایی، پدیده ای چندبعدی است و صرفا به نبود ابزار یا اینترنت محدود نمی شود. این شکاف در ابعاد اقتصادی، جمعیتی، جغرافیایی، آموزشی، فرهنگی و خانوادگی بروز می یابد. خانواده های کم درآمد، دانش آموزان روستایی، عشایری، حاشیه نشین، مهاجر، اتباع، دارای نیازهای ویژه و کودکان خانواده های پرجمعیت، بیش از سایر گروه ها در معرض محرومیت دیجیتال قرار دارند. پیامدهای این وضعیت می تواند شامل افت یادگیری، ضعف سواد پایه، ترک تحصیل پنهان، کاهش انگیزه تحصیلی، تشدید فقر انسانی و بازتولید نابرابری بین نسلی باشد.نتیجه پژوهش نشان می دهد که آینده شکاف دیجیتال در خراسان رضوی به نحوه سیاست گذاری امروز وابسته است. فناوری آموزشی تنها زمانی می تواند به عدالت آموزشی کمک کند که با حمایت اقتصادی، تجهیز مدارس محروم، آموزش معلمان و والدین، تولید محتوای متناسب و شناسایی دانش آموزان آسیب پذیر همراه شود. در غیر این صورت، توسعه دیجیتال ممکن است به تعمیق نابرابری آموزشی منجر گردد.

کلیدواژه ها:

کلیدواژه هاشکاف دیجیتال ، آینده پژوهی آموزشی ، عدالت آموزشی ، فقر انسانی ، خراسان رضوی