تحلیل جامعه شناسی از ۵ اثر دیوارنگاره های میدان ولیعصر (از نظر عناصر فرمیک و عناصر محتوایی)

دیوارنگاره های میدان ولیعصر در تهران، یکی از شاخص ترین نمونه های هنر شهری معاصر ایران اند که از سطح یک تصویر تزئینی فراتر رفته و به رسانه ای برای بازنمایی ارزش ها، حافظه جمعی، کنش نمادین و گفت وگوی اجتماعی تبدیل شده اند. این مقاله با رویکردی توصیفی-تحلیلی، پنج نمونه از دیوارنگاره های برجسته میدان ولیعصر را از منظر عناصر فرمیک و محتوایی بررسی می کند و نشان می دهد که این آثار چگونه در مقام «متن شهری»، میان زیبایی شناسی بصری و کارکرد ایدئولوژیک-اجتماعی پیوند برقرار می کنند. تحلیل ها نشان می دهد که این دیوارنگاره ها نه فقط حامل پیام های عاطفی، هویتی و ارزشی اند، بلکه با بهره گیری از اندازه عظیم، رنگ بندی کنترل شده، ترکیب بندی قوی، نوشتار فراگیر و تصویرسازی روایی، نوعی حضور مسلط در فضای عمومی ایجاد می کنند. از منظر جامعه شناسی هنر، این آثار را می توان در نسبت با سرمایه نمادین، میدان قدرت، تولید معنا در فضای عمومی و بازتولید حافظه جمعی تحلیل کرد. دیوارنگاره های شهری به عنوان یکی از مهم ترین اشکال هنر عمومی در شهرهای معاصر نقشی موثر در بازنمایی ارزش ها، هویت جمعی و گفتمان های اجتماعی دارند. در شهر تهران، دیوارنگاره میدان ولیعصر به دلیل ابعاد بزرگ، موقعیت مکانی خاص و بازتاب گسترده در رسانه ها، به یکی از مهم ترین بسترهای بیان هنری و اجتماعی تبدیل شده است. هدف این پژوهش تحلیل جامعه شناختی پنج نمونه از دیوارنگاره های این میدان با تمرکز بر عناصر فرمی و محتوایی است.

کلیدواژه ها:

دیوارنگاره ، میدان ولیعصر ، جامعه شناسی هنر ، سرمایه نمادین ، فرم ، محتوای اجتماعی ، هنر شهری