راهکارهای افزایش علاقه به مطالعه و کتاب خوانی در دانش آموزان ابتدایی

علاقه به مطالعه و کتاب خوانی، به عنوان یکی از بنیادی ترین مهارت های سوادآموزی و پیش نیاز یادگیری مادام العمر، نقش تعیین کننده ای در موفقیت تحصیلی و رشد شناختی دانش آموزان دوره ابتدایی ایفا می کند. مقاله حاضر با روش مروری نظام مند به بررسی راهکارهای افزایش علاقه به مطالعه و کتاب خوانی در دانش آموزان ابتدایی می پردازد و ضمن تبیین مبانی نظری بر اساس نظریه خودتعیینی (Deci & Ryan, ۲۰۰۰) و نظریه انگیزه مطالعه (Guthrie & Wigfield, ۲۰۰۰)، کارکردهای عملی راهکارهای مختلف را در ابعاد شناختی، هیجانی و رفتاری تحلیل می کند. یافته ها نشان می دهد که راهکارهای موثر در شش دسته اصلی قابل طبقه بندی هستند: (۱) فعالیت های داستان گویی و بلندخوانی، (۲) ایجاد محیط های غنی از کتاب و گوشه های مطالعه، (۳) استفاده از فناوری های دیجیتال و رسانه های تعاملی، (۴) فعالیت های مشارکتی و گروهی مطالعه، (۵) سیستم های پاداش و تقویت مثبت، و (۶) مشارکت والدین و حمایت در خانه (Garuda, ۲۰۲۵). مرور نظام مند پژوهش ها نشان می دهد که افزایش علاقه به مطالعه از طریق یک رویکرد واحد قابل دستیابی نیست، بلکه نیازمند ترکیبی از راهکارهای متناسب با نیازها و زمینه دانش آموزان است (Garuda, ۲۰۲۵). بااین حال، موفقیت در افزایش علاقه به مطالعه مستلزم رویکردی نظام مند و همه جانبه است که در آن تمامی ارکان مدرسه شامل معلمان، مدیران، کتابخانه و خانواده به طور هماهنگ در خدمت این هدف قرار گیرند. مقاله با ارائه چارچوبی مفهومی برای افزایش علاقه به مطالعه در دوره ابتدایی، پیشنهادهایی برای سیاست گذاری آموزشی، توانمندسازی معلمان و پژوهش های آینده ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

علاقه به مطالعه ، انگیزه خواندن ، دانش آموزان ابتدایی ، راهکارهای آموزشی ، بلندخوانی