ریسک پولشویی، تامین مالی تروریسم و اختلاس در بستر اقتصادهای رفاقتی: نقش اقتصاد سایه نقدینگی در تضعیف شفافیت مالی و کارایی سیاست های پولی

پدیده های پولشویی، تامین مالی تروریسم و اختلاس به عنوان سه رکن اصلی جرائم مالی سازمان یافته، در سال های اخیر به یکی از مهم ترین چالش های فراروی نظام های اقتصادی جهان به ویژه کشورهای در حال توسعه تبدیل شده اند. این پژوهش با هدف بررسی نقش اقتصاد سایه نقدینگی در تضعیف شفافیت مالی و کارایی سیاست های پولی در بستر اقتصادهای رفاقتی انجام شده است. اقتصاد رفاقتی به عنوان بستری که در آن تخصیص منابع بر اساس مناسبات شخصی و شبکه های قدرت صورت می گیرد، زمینه ساز شکل گیری و گسترش جرائم مالی یادشده می گردد. در این میان، اقتصاد سایه نقدینگی که شامل جریان های پولی ثبت نشده و خارج از نظارت نظام بانکی رسمی است، نقش محوری در پنهان سازی منشا وجوه حاصل از جرائم و تسهیل گردش آنها در اقتصاد ایفا می کند. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با استفاده از داده های ثانویه و مطالعات کتابخانه ای، به تبیین سازوکارهای تاثیرگذاری اقتصاد سایه بر شفافیت مالی و اثربخشی سیاست های پولی پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که گسترش اقتصاد سایه نقدینگی از یک سو باعث کاهش شفافیت مالی از طریق پنهان سازی معاملات و فرار مالیاتی می شود و از سوی دیگر، کارایی سیاست های پولی را با ایجاد اختلال در کانال های انتقال پولی و افزایش نوسانات نقدینگی تضعیف می نماید. همچنین، اقتصادهای رفاقتی با ایجاد شبکه های فسادآمیز، به تقویت اقتصاد سایه و تشدید این آثار منفی دامن می زنند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که مبارزه موثر با پولشویی، تامین مالی تروریسم و اختلاس نیازمند رویکردی جامع و چندبعدی است که در آن، اصلاح ساختارهای اقتصاد رفاقتی، شفاف سازی نظام مالی و تقویت نظارت های پولی به طور هم زمان مدنظر قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

پولشویی ، تامین مالی تروریسم ، اختلاس ، اقتصاد سایه ، شفافیت مالی.