واکاوی تطبیقی مولفه های فرازمانی حماسه عاشورا در تکوین هویت اخلاقی و مفاهیم بنیادین انسانیت

واقعه عاشورا در سال ۶۱ هجری، فراتر از یک رخداد صرفا مذهبی در تقویم اسلامی، به مثابه الگویی برای بازخوانی مفاهیم بنیادین اخلاق و انسانیت در گستره تاریخ مطرح است. پژوهش حاضر با هدف بررسی ابعاد هستی شناختی و جامعه شناختی این واقعه، به تحلیل چرایی تبدیل شدن قیام امام حسین علیه السلام به یک آرمان شهر اخلاقی برای تمامی نسل ها می پردازد. پرسش اصلی تحقیق بر این محور استوار است که چگونه مفاهیمی چون عدالت خواهی، آزادی و مسئولیت پذیری فردی در بستر یک مواجهه نظامی، به اصول تغییرناپذیر انسانی بدل شده اند. روش تحقیق در این مقاله توصیفی تحلیلی با تکیه بر منابع دست اول تاریخی و کلامی است. یافته های پژوهش نشان می دهد که حماسه کربلا با نفی بیعت با ساختار قدرت فاسد و تاکید بر کرامت انسانی، الگویی از زیست مومنانه و آزادانه را ارائه می دهد که مرزهای مذهب و نژاد را درنوردیده است. در این راستا، نقش شخصیت های محوری و نمادهای بصری و معنایی موجود در روایت عاشورا در جهت بیداری وجدان بشری و ایجاد انگیزه برای مبارزه با ظلم در جوامع معاصر تبیین شده است.

کلیدواژه ها:

حماسه عاشورا ، اخلاق انسانی ، عدالت خواهی ، آزادی ، هویت مذهبی