مدیریت حکمرانی تاب آور، پایداری، مقیاس پذیر و تکامل نظام های اقتصادی و سازمانی

پژوهش حاضر با هدف تبیین و طراحی چارچوبی جامع برای مدیریت حکمرانی تاب آور، پایدار، مقیاس پذیر و متکامل در نظام های اقتصادی و سازمانی به رشته تحریر درآمده است. در عصر کنونی که نظام های اقتصادی و سازمانی با تلاطم ها، شوک ها و تغییرات شتابان محیطی مواجه هستند، مفهوم حکمرانی از سطح سنتی و ایستای خود فراتر رفته و به سوی پارادایمی پویا، چندبعدی و آینده نگرانه حرکت نموده است که در آن، تاب آوری، پایداری، مقیاس پذیری و تکامل، به عنوان ارکان اساسی و جدایی ناپذیر، نقشی تعیین کننده در بقا، رشد و تعالی نظام ها ایفا می کنند. با این حال، نظام های حکمرانی در ایران، علی رغم تاکیدات فراوان بر مفاهیمی نظیر اقتصاد مقاومتی و توسعه پایدار، همچنان با چالش های بنیادینی در زمینه طراحی و پیاده سازی الگویی یکپارچه و متوازن از حکمرانی که در برگیرنده هم زمان هر چهار مولفه یاد شده باشد، مواجه هستند و این خلا نظری و عملی، موجب شده تا بسیاری از سیاست ها و برنامه های کلان، از اثربخشی و کارایی لازم برخوردار نباشند. این پژوهش با بهره گیری از رویکردی آمیخته و با مرور نظام مند پیشینه تحقیق، تحلیل محتوای کیفی و نیز بررسی های میدانی در میان مدیران و کارشناسان ارشد سازمان های دولتی و شرکت های بزرگ اقتصادی، به دنبال ارائه الگویی نوین برای حکمرانی است که در آن، تاب آوری به عنوان توانایی نظام برای جذب شوک ها و بازسازی خود، پایداری به عنوان قابلیت حفظ کارکردهای مطلوب در بلندمدت، مقیاس پذیری به عنوان ظرفیت گسترش و انطباق با ابعاد و سطوح مختلف، و تکامل به عنوان فرایند بهبود مستمر و یادگیرندگی، به صورت هم افزا و نظام مند طراحی گردند. یافته های پژوهش نشان می دهد که حکمرانی اثربخش، نیازمند رویکردی کل نگر و سیستمی است که در آن، این چهار مولفه نه به صورت جزیره ای و مجزا، بلکه به عنوان اضلاع یک چهارضلعی پویا و در تعامل دائمی با یکدیگر، مسیر تحول و تعالی نظام های اقتصادی و سازمانی را هموار می سازند. همچنین نتایج حاکی از آن است که تحقق حکمرانی تاب آور، پایدار، مقیاس پذیر و متکامل، مستلزم بازطراحی ساختارهای نهادی، بازتعریف نقش ها و مسئولیت ها، توانمندسازی سرمایه های انسانی، و استقرار نظام های یادگیری و نوآوری مستمر در سطوح مختلف حکمرانی است. این پژوهش در نهایت به ارائه چارچوبی مفهومی و عملیاتی برای حکمرانی نوین می انجامد که می تواند راهگشای سیاست گذاری های کلان در حوزه توسعه اقتصادی و سازمانی کشور باشد.

کلیدواژه ها:

حکمرانی تاب آور ، پایداری نظام ها ، مقیاس پذیری ، تکامل سازمانی ، نظام اقتصادی.