پاسخ های فیزیولوژیک و بیوشیمیایی گیاه مریم گلی به تنش فلزات سنگین (کادمیوم، سرب)

آلودگی محیط زیست به فلزات سنگین یکی از چالش های جدی در تولید گیاهان دارویی است که سلامت انسان و بقای گیاه را تهدید می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی پاسخ های فیزیولوژیک و بیوشیمیایی گیاه مریم گلی (Salvia officinalis) تحت تنش کادمیوم و سرب به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارها شامل چهار سطح کادمیوم (۰، ۰/۲۵، ۰/۵ و ۰/۷۵ میلی گرم) و چهار سطح سرب (۰، ۰/۲۵، ۰/۵ و ۰/۷۵ میلی گرم) بود. یافته ها نشان داد که افزایش غلظت هر دو فلز منجر به کاهش معنی دار ارتفاع، وزن خشک و محتوای کلروفیل کل گردید. در مقابل، شاخص های بیوشیمیایی شامل مقدار پرولین، مالون دی آلدئید و فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانی (کاتالاز و پراکسیداز) با افزایش شدت تنش روند صعودی داشتند. بیشترین میزان آسیب غشایی در ترکیب تیماری ۰/۷۵ میلی گرم کادمیوم و سرب مشاهده شد. نتیجه گیری کلی نشان می دهد که مریم گلی اگرچه با تقویت سامانه آنتی اکسیدانی و تنظیم کننده های اسمزی سعی در مقابله با تنش دارد، اما در غلظت های بالا دچار اختلال جدی در رشد و تخریب رنگیزه های فتوسنتزی می شود. این نتایج بر ضرورت پایش خاک های محل کشت گیاهان دارویی از نظر آلودگی های فلزی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

آنزیم های آنتی اکسیدانی ، تنش اکسیداتیو ، فلزات سنگین ، کلروفیل ، مریم گلی