برنامه ریزی کاهش آسیب پذیری نقاط حساس وحیاتی شهر با رویکرد پدافند غیر عامل(نمونه موردی شهر کرج)

در زندگی اجتماعی بشر شهرها از جایگاه ارزنده ای برخوردار هستند. استقرار بخش عمده ای از ثروت در آنها، شهرها را در وضعیتی قرار داده که فعلیت یافتن هر نوع تهدیدی در آنها می تواند جمعیت و مراکز حیاتی و حساس در شهرها برای نظام سیاسی باشد. لذا به نوعی زیرساخت های شهری می توانند حکومت ها را تحت فشار قرار دهند که این موضوع شهرها را به یک هدف نظامی مناسب تبدیل است. تحولات امنیتی سال های اخیر، به ویژه افزایش تنش ها میان جمهوری اسلامی ایران، ایالات متحده آمریکا و اسرائیل، و حملات موشکی انجام شده به برخی از زیرساخت های حمل و نقل شهری کرج، خسارات گسترده و قابل توجهی به این شهر وارد نموده است که اهمیت توجه به حفاظت از زیرساخت های حیاتی، مراکز انرژی، شبکه های ارتباطی، سامانه های حمل ونقل و مراکز امدادی را دوچندان نموده. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش و کارکردهای پدافند غیرعامل در کاهش آسیب پذیری زیرساخت های حیاتی، به ویژه از منظر مدیریت شهری به تبیین مهم ترین اصول، راهبردها و الزامات این حوزه پرداخته و با استفاده از تحولات و تهدیدات اخیر به عنوان مطالعه موردی، میزان تاثیر اجرای اصول پدافند غیرعامل بر افزایش امنیت، پایداری و تداوم خدمات حیاتی کشور را مورد بررسی قرار می دهد. جامعه آماری این پژوهش متخصصان رشته عمران و شهرسازی در شهرداری ها و استانداری شهر کرج می باشد که حجم نمونه ۵۰ نفر انتخاب گردیده و نمونه گیری به صورت غیرتصادفی می باشد. این پژوهش از نظر ماهیت و روش توصیفی و تحلیلی می باشد و اطلاعات آن به روش اسنادی و از طریق پرسشنامه AHP به دست آمده است. تحلیل های صورت گرفته با نرم افزار EXPERT CHOICE به صورت شماتیک نشان داده شده است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که فاصله از کاربری های خطرزا (۰.۱۸۸۴۹۶)، تراکم ساختمانی و جمعیتی (۰.۱۴۴۴۳۲)، کیفیت زیرساخت ها (۰.۱۰۸۶۷۵)، آموزش مدیران و مسئولین (۰.۰۹۵۵۸)، امکان پنهان سازی (۰.۰۷۲۶۸۸) دارای بیشترین امتیاز در برنامه ریزی کاهش آسیب پذیری نقاط حساس و حیاتی شهر می باشند که در انتهای پژوهش با توجه به نتایج بیان شده به ارائه راهکارهای کاربردی پرداخته شده است.

کلیدواژه ها:

آسیب پذیری ، مناطق حساس ، مناطق حیاتی ، پدافند غیر عامل ، شهر کرج