تحلیل مقایسه ای بازسازی و اسکان پس از جنگ در ایران و جهان با رویکرد معماری التیام بخش

جنگ، علاوه بر تخریب کالبدی، آثار عمیق روانی و اجتماعی بر بازماندگان بر جای می گذارد. در حالی که برنامه های بازسازی عمدتا بر احیای زیرساخت های فیزیکی تمرکز دارند، نیاز به بازسازی روانی و اجتماعی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این مقاله به ظرفیت معماری به عنوان ابزاری درمان گر در بسترهای پساجنگ می پردازد. با اتکا به نظریات روان شناسی محیطی و طراحی مبتنی بر آسیب روانی، راهبردهای فضایی برای خلق محیط های شفابخش متناسب با نیازهای عاطفی، فرهنگی و اجتماعی بازماندگان جنگ ارائه می شود. تحلیل نمونه های موفق جهانی نشان می دهد که عناصری همچون نور طبیعی، گشودگی فضایی، کاهش تحریک حسی و بهره گیری از عناصر بومی، نقشی کلیدی در تقویت تاب آوری روانی دارند. در مقابل، تجربه ایران در جنگ تحمیلی اخیر با رژیم صهیونیستی (۱۴۰۴) آشکار ساخت که اگرچه تمرکز اصلی بر بازسازی فیزیکی و مدیریت اسکان اضطراری بوده، اما این رویکردهای معماری شفابخش هنوز به طور نظام مند در طراحی فضاهای حمایتی و موقت به کار گرفته نشده اند. این خلا، ضرورت توجه به معماری انسان محور در بازسازی پس از جنگ را برجسته می کند.

کلیدواژه ها:

معماری التیام بخش ، اسکان پس از جنگ ، بازسازی پس از سانحه ، سرپناه اضطراری ، سرپناه موقت