تحلیل حقوقی نقش قراردادهای هوشمند در حل دعاوی در پروژه های BIM

در سال های اخیر، به کارگیری مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM)، بلاک چین و قراردادهای هوشمند در پروژه های ساخت وساز به عنوان راهکاری برای افزایش شفافیت، کاهش تاخیر و مدیریت بهتر ریسک مورد توجه قرار گرفته است؛ اما این تحول دیجیتال پرسش های مهمی را درباره نقش قراردادهای هوشمند در شکل گیری، پیشگیری و حل اختلافات پروژه های BIM محور ایجاد کرده است. پژوهش حاضر با رویکردی مروری تحلیلی، ۱۳ مقاله علمی منتخب و چند سند هنجاری و قراردادی بین المللی را بررسی می کند و آن ها را در سه خوشه اصلی دسته بندی می نماید: مطالعات حقوقی/قراردادی مرتبط با BIM، پژوهش های فنی و مدیریتی درباره یکپارچه سازی BIM و قراردادهای هوشمند، و آثار متمرکز بر استفاده از بلاک چین و قراردادهای هوشمند در حل اختلاف و اجرای تصمیمات. نتایج نشان می دهد که بخش عمده ادبیات بر خودکارسازی فرایندهایی مانند پرداخت های پیشرفت کار متمرکز است و در مقابل، ابعاد حقوقی اساسی مانند جایگاه کد در کنار متن قرارداد، نقش داده های BIM و دفترکل توزیع شده به عنوان پشتوانه اختلافات، و نحوه اتصال این سازوکارها به چارچوب های قراردادی رایج (از جمله FIDIC ۲۰۱۷ و استانداردهای مدیریت اطلاعات) کمتر به صورت منسجم تحلیل شده اند. بر این اساس، مقاله بر ضرورت طراحی چارچوبی یکپارچه تاکید می کند که در آن، قرارداد هوشمند از ابتدا بر مبنای نیازهای حقوقی و الزامات مدیریت داده در پروژه های BIM محور طراحی شود و پیشنهادهایی برای شفاف سازی رابطه متن کد، تعیین مسئولیت ها در قبال داده های واردشده به سامانه و استفاده از قراردادهای هوشمند برای تقویت اجرای تصمیمات مراجع حل اختلاف ارائه می نماید.

کلیدواژه ها:

قرارداد هوشمند ، مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM) ، حل اختلاف ساخت ، حقوق قراردادها ، بلاک چین ، پروژه های ساخت