تحلیل سازه گفتمانی اهمیت در مکالمات بازپرس و متهم در پرونده های کیفری ایران از منظر زبان شناسی حقوقی

پژوهش حاضر به بررسی سازه گفتمانی «اهمیت» بر اساس نظریه جیمز پل جی در مکالمات بازپرس و متهم در پرونده های کیفری ایران می پردازد. هدف آن است که نشان داده شود این سازه چگونه در فرآیند بازجویی به هدایت معنا، اعمال قدرت و شکل دهی به برداشت حقوقی از رویداد کمک می کند. داده های تحقیق از پیکرهای شامل نمونه هایی از گفت وگوهای واقعی بازجویی استخراج و با روش تحلیل گفتمان انتقادی کیفی تحلیل شده اند. یافته ها نشان می دهند که سازه اهمیت با بسامدی بالا (حدود ۱۹ درصد) در گفتمان بازپرس حضور دارد و نقش کلیدی در برجسته سازی تهدید، تبیین، خطر، تعیین موضوع های اصلی و کم رنگ سازی روایت های متهم ایفا می کند. در مقابل متهمان معمولا بر عناصر حاشیه ای یا عاطفی تاکید می کنند که از منظر بازپرس اهمیت کمتری دارد و در نتیجه موجب بروز سوء برداشت های تفسیری می شود. تحلیل ها نشان می دهند که سازه اهمیت صرفا ابزاری برای وزن گذاری معنایی نیست بلکه یکی از اصلی ترین مکانیزم های بازتولید قدرت در گفتمان های حقوقی محسوب می شود. بر این اساس توجه به این سازه می تواند در آموزش ارتباط بازپرسان، افزایش شفافیت بازجویی و فهم عمیق تر از نقش زبان در عدالت کیفری موثر باشد.

کلیدواژه ها:

زبان شناسی حقوقی ، تحلیل گفتمان ، سازه اهمیت ، بازجویی کیفری ، گفتمان بازپرس و متهم ، جیمز پل جی