تحلیل سازه های گفتمانی در مکالمات بازپرس و متهم در پرونده های کیفری ایران از منظر زبان شناسی حقوقی

این پژوهش با رویکرد زبان شناسی حقوقی به تحلیل سازه های گفتمان در تعاملات بازپرس و متهم در پرونده های کیفری ایران می پردازد. مبنای نظری، تحقیق مدل هفت گانه سازه های گفتمان جیمز جی (۲۰۱۱) شامل، اهمیت، فعالیت ها، هویتها، روابط، سیاست ها، ارتباطات و نظام های نشانه ای است. هدف اصلی شناسایی الگوهای گفتمانی حاکم بر بازجویی ها و بررسی تاثیر آنها بر فرآیند دادرسی و کشف حقیقت با توجه به ویژگی های فرهنگی و زبانی فارسی مانند سطوح رسمیت و ابهام های معنایی است. مسئله پژوهش به شکاف میان دانش نظری زبان شناسی و کاربست عملی آن در نظام قضایی ایران اشاره دارد و تلاش می کند راهنمایی هایی کاربردی برای بازپرسان و قضات ارائه دهد. روش تحقیق کیفی-کمی است و پیکره شامل مکالمات واقعی از پرونده های کیفری گردآوری شده از منابع میدانی و آرشیوی است. یافته ها نشان می دهند که سازه های «فعالیت ها» و «هویت»ها بیشترین بسامد را دارند و بازپرسان بیشتر از سازه های «روابط» و «سیاست ها» برای اعمال قدرت بهره می برند. متهمان با تحصیلات بالاتر از نظام های نشانه ای پیچیده تری استفاده می کنند و بخش مهمی از سوءبرداشت ها ناشی از تفاوت در سازه «اهمیت» است. محدودیت ها شامل حجم نمونه محدود و تکیه نسبی بر داده های رسانه ای است. نتایج پژوهش می تواند به ارتقای عدالت، زبان پیشگیری از اعترافات اجباری و بهبود فرآیندهای بازجویی کمک کند.

کلیدواژه ها:

زبان شناسی ، حقوقی ، نظام قضایی ، سازه های گفتمان ، بافت ، بازپرس ، متهم