بررسی نقش میانجی خود پنهان سازی و احساس تنهایی در رابطه بین سبک های دلبستگی و اضطراب اجتماعی در کاربران پرخطر شبکه های اجتماعی مجازی

هدف: استفاده پرخطر از شبکه های اجتماعی مجازی به یکی از چالش های جدی سلامت روان در دهه اخیر تبدیل شده است؛ با این حال مکانیسم های واسطه ای موثر بر رابطه بین عوامل زمینه ای مانند سبک های دلبستگی و اضطراب اجتماعی در این جمعیت کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی خود پنهان سازی و احساس تنهایی در رابطه بین سبک های دلبستگی و اضطراب اجتماعی در کاربران پرخطر شبکه های اجتماعی مجازی انجام شد. روش: این مطالعه از نوع همبستگی با رویکرد مدل یابی معادلات ساختاری بود که در اوایل سال ۱۴۰۵ در شهر اصفهان اجرا گردید. نمونه ای به حجم ۳۹۱ نفر از کاربران پرخطر شبکه های اجتماعی اینستاگرام، ایتا و تلگرام با میانگین سنی ۲۴.۷ سال به روش چند مرحله ای خوشه ای تصادفی انتخاب شدند. داده ها با استفاده از مقیاس تجدیدنظر شده سبک های دلبستگی بزرگسالان (RAAS)، پرسشنامه اضطراب اجتماعی لایبوویتز (LSAS-SR)، پرسشنامه خود پنهان سازی لارسن و چاستین (SCS) و مقیاس احساس تنهایی UCLA نسخه سوم گردآوری گردید. تحلیل داده ها با روش حداقل مربعات جزئی و نرم افزار SmartPLS نسخه ۴ انجام شد. یافته ها: یافته ها نشان داد که سبک دلبستگی ایمن با خود پنهان سازی، احساس تنهایی و اضطراب اجتماعی همبستگی منفی و معنادار و سبک های دلبستگی اضطرابی و اجتنابی با این متغیرها همبستگی مثبت و معنادار دارند. خود پنهان سازی و احساس تنهایی هر دو نقش میانجی معناداری در رابطه بین هر سه سبک دلبستگی و اضطراب اجتماعی ایفا کردند (p<۰.۰۱). قوی ترین اثر غیر مستقیم مربوط به مسیر دلبستگی اضطرابی به اضطراب اجتماعی از طریق خود پنهان سازی (B=۰.۱۵) بود. مدل پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار بود (GOF=۰.۴۸۷۰) و در مجموع ۵۳ درصد از واریانس اضطراب اجتماعی توسط متغیرهای مدل تبیین شد. نتیجه گیری: خود پنهان سازی و احساس تنهایی به عنوان مکانیسم های واسطه ای کلیدی، تاثیر سبک های دلبستگی ناایمن، به ویژه سبک اضطرابی را بر اضطراب اجتماعی در کاربران پرخطر شبکه های اجتماعی تشدید می کنند. بنابراین مداخلات پیشگیرانه و درمانی برای کاهش اضطراب اجتماعی در این جمعیت باید به طور همزمان بر تعدیل سبک های دلبستگی ناایمن، کاهش خود پنهان سازی و بهبود احساس تنهایی متمرکز شوند.

کلیدواژه ها:

سبک های دلبستگی ، خود پنهان سازی ، احساس تنهایی ، اضطراب اجتماعی ، کاربران پرخطر شبکه های اجتماعی مجازی