تحلیل پایداری زنجیره ارزش پتروشیمی در مواجهه با بحران؛ رویکردی بر افت تولید و التهابات صنایع پایین دستی

صنعت پتروشیمی به عنوان پیشران اقتصاد غیرنفتی ایران نقشی حیاتی در تامین پایداری تولید صنایع پایین دستی ایفا می کند. در این میان صنعت تایر به دلیل وابستگی مستقیم به مواد پلیمری و شیمیایی استراتژیک یکی از آسیب پذیرترین بخش ها در برابر نوسانات زنجیره تامین بالادستی است. مسئله اصلی این پژوهش آسیب شناسی گسست هایی است که در جریان تامین مواد اولیه رخ می دهد؛ گسست هایی که نه تنها تیراژ تولید را تحت الشعاع قرار می دهند، بلکه با ایجاد شوک های هزینه ای کل نظام قیمت گذاری محصول نهایی را دچار چالش کرده و موجب ناکارآمدی در بازار مصرف می شوند. پایداری تولید در صنایع پایین دستی به طور مستقیم در گرو عملکرد استراتژیک مجتمع های پتروشیمی به عنوان تامین کنندگان کلیدی مواد اولیه است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی آسیب وارده بر صنعت پتروشیمی و صنایع پایین دستی در اثر جنگ رمضان به تحلیل مدیریت زنجیره تامین در صنعت تایر ایران در بازه زمانی ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۵ می پردازد. این مطالعه با تمرکز بر چگونگی انتقال نوسانات تولید از بخش بالادستی پتروشیمی به خطوط تولید نهایی تایر، نشان می دهد که هرگونه اختلال در عملکرد واحدهای پتروشیمی ناشی از بحران، جنگ با یک وقفه زمانی مشخص پایداری عملیاتی صنایع پایین دستی را به مخاطره می اندازد. یافته های مدیریتی تحقیق حاکی از آن است که به دلیل نبود نگاه یکپارچه در زنجیره ارزش صنایع پایین دستی در مواجهه با شوک های تامین دچار افت بهره وری و چالش در برنامه ریزی فروش می شوند. در این مقاله ضمن تحلیل روند عرضه و تقاضا میان این دو بخش بر ضرورت ایجاد سازوکارهای مدیریت ریسک و تقویت پیوندهای استراتژیک میان هلدینگ های پتروشیمی و تولیدکنندگان تایر تاکید شده است. نتایج این پژوهش می تواند به عنوان الگویی برای سایر صنایع پایین دستی در جهت تاب آوری در برابر متغیرهای ناپایدار محیطی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

زنجیره ارزش ، پتروشیمی ، صنایع پایین دستی ، جنگ رمضان ، صنعت تایر ، تاب آوری تولید