بررسی رابطه میان سبک های فرزندپروری و انگیزه تحصیلی در دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه میان سبک های فرزندپروری و انگیزه تحصیلی در دانش آموزان انجام شد. این مطالعه از نظر هدف، بنیادی-کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر پایه چهارم و پنجم ابتدایی شهر کرج در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ و والدین آن ها بود که از میان آن ها ۳۵۰ دانش آموز به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای و به همراه والدین آن ها انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه سبک های فرزندپروری بامریند (۱۹۷۳) و پرسشنامه انگیزه تحصیلی (هرمنس، ۱۹۷۰) بود که بر روی دانش آموزان و والدین اجرا شدند. داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و مدل یابی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که سبک فرزندپروری مقتدرانه با انگیزه تحصیلی دانش آموزان رابطه مثبت و معناداری دارد . سبک فرزندپروری سهل گیرانه و مستبدانه با انگیزه تحصیلی رابطه منفی و معناداری دارند. همچنین، نتایج نشان داد که سبک فرزندپروری مقتدرانه به طور مثبت و معناداری مولفه های انگیزه تحصیلی (برنامه ریزی و تلاش، پشتکار و استقامت، و رقابت جویی) را پیش بینی می کند، در حالی که سبک های سهل گیرانه و مستبدانه پیش بینی کننده های منفی این مولفه ها هستند. علاوه بر این، نتایج نشان داد که سبک فرزندپروری مقتدرانه از طریق افزایش خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان، تاثیر غیرمستقیم مثبتی بر انگیزه تحصیلی دارد (۲۰/۰= اثر غیرمستقیم، ۰۱/۰>P). بر اساس یافته های پژوهش، می توان نتیجه گرفت که سبک فرزندپروری مقتدرانه با فراهم کردن تعادل بین حمایت و کنترل، می تواند به افزایش انگیزه تحصیلی دانش آموزان کمک کند، در حالی که سبک های سهل گیرانه و مستبدانه با فقدان حمایت کافی یا کنترل بیش ازحد، می توانند به کاهش انگیزه تحصیلی منجر شوند. بنابراین، پیشنهاد می شود که والدین با اتخاذ سبک فرزندپروری مقتدرانه و ایجاد محیطی گرم، حمایت کننده و در عین حال دارای مرزهای روشن، به افزایش انگیزه تحصیلی فرزندان خود کمک کنند و برنامه های آموزشی برای والدین در زمینه سبک های فرزندپروری موثر طراحی و اجرا شود.

کلیدواژه ها:

سبک های فرزندپروری ، انگیزه تحصیلی ، مقتدرانه ، سهل گیرانه ، مستبدانه