نقش آموزش زیست شناسی در ارتقای سواد سلامت دانش آموزان در مواجهه با بیماری های نوپدید

چکیدهپیدایش و شیوع روزافزون بیماری های نوپدید و بازپدید در شش دهه اخیر، چالش های بی سابقه ای را برای جوامع بشری و نظام های بهداشتی و آموزشی در سراسر جهان به وجود آورده است. مواجهه با این مخاطرات زیستی صرفا نیازمند راه حل های درمانی و پزشکی نیست، بلکه مستلزم ارتقای توانمندی های فردی و اجتماعی جامعه از طریق آموزش های بنیادی است. در این میان، درس زیست شناسی در دوره متوسطه به عنوان یکی از اصلی ترین مجراهای رسمی آموزش علوم پایه ای، نقش کلیدی در ارتقای سواد سلامت دانش آموزان ایفا می کند. سواد سلامت شامل مجموعه ای از مهارت های شناختی و اجتماعی است که توانایی دسترسی، درک، ارزیابی و به کارگیری اطلاعات سلامت را برای اتخاذ تصمیم های درست فراهم می سازد. این مقاله به بررسی جامع نقش و تعامل آموزش زیست شناسی با ابعاد گوناگون سواد سلامت در مواجهه با تهدیدات زیستی جدید می پردازد. یافته های بررسی نشان می دهد که تدریس عمیق مفاهیم زیست شناسی از جمله ایمنی شناسی، ویروس شناسی، ژنتیک و اپیدمیولوژی، زمینه را برای درک عقلانی مکانیسم های بیماری زایی و رفتارهای پیشگیرانه هموار می سازد. علاوه بر این، آموزش زیست شناسی با تقویت تفکر انتقادی، دانش آموزان را در برابر موج های اطلاعات نادرست (اینفودمی) مقاوم می سازد. در نهایت، راهکارهای بازنگری برنامه درسی، استفاده از روش های تدریس مسئله محور و توانمندسازی دبیران زیست شناسی جهت تحقق این اهداف تبیین شده است.واژه های کلیدی: آموزش زیست شناسی، سواد سلامت، بیماری های نوپدید، تفکر انتقادی، ایمنی شناسی، رفتارهای بهداشتی.