نحوه بازتاب الگوی زن مطلوب در نشریه عالم نسوان

هدف: این پژوهش بررسی انتقادی گفتمان مقالات نشریه عالم نسوان درباره موضوع «تربیت همسر و مادر نمونه با ترویج دانش و آگاهی زنان» است.روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و بر اساس روش تحلیل گفتمان انتقادی نورمن فرکلاف انجام شده است. داده های پژوهش شامل مقالات و متون منتخب نشریه عالم نسوان در فاصله سال های ۱۳۰۰ تا ۱۳۱۴ شمسی (۱۹۲۱–۱۹۳۵م) و از طریق نمونه گیری غیر هدفمند و بر مبنای ارتباط با موضوع دانش و آگاهی زنان انتخاب شده اند. یافته ها: یافته­های پژوهش نشان می دهد که گفتمان غالب در این مقالات، ترکیبی از ملی گرایی مدرن، تقدس زدایی محتاطانه از سنت و تاکید بر الگوی «همسر و مادر نمونه» بوده است. این گفتمان از طریق راهبردهای زبانی همچون استفاده از ضمیر «ما» برای ایجاد هویت جمعی، طبیعی سازی دوگانه «زن نوین» در برابر «زن سنتی» و برجسته سازی مفاهیمی مانند سوادآموزی، بهداشت، تربیت کودک و خانه داری علمی، به بازنمایی و ترویج الگوی مطلوب زن ایرانی پرداخته است.نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان می دهد که عالم نسوان فراتر از یک نشریه آموزشی، به عنوان ابزاری رسانه ای در جهت مشروعیت بخشی، بازتولید و اشاعه الگوی زن مطلوب منطبق با ایدئولوژی حاکم عمل کرده است. این مطالعه آشکار می سازد که رسانه ها می توانند در پوشش آموزش و ارتقای آگاهی، به بازتعریف هویت اجتماعی زنان و طبیعی سازی گفتمان ها و ایدئولوژی های خاص در جامعه بپردازند.

کلیدواژه ها:

زنان ، عالم نسوان ، نشریات زنان ، گفتمان انتقادی ، مطبوعات ایران