تحلیل انتقادی حقوق فرهنگی مصرف کنندگان نابینا در تجارت: از شفافیت اطلاعاتی تا حمایت قانونی

اصل دسترسی همگان به اطلاعات و خدمات تجاری از ارکان نظام های حقوقی مبتنی بر عدالت و مساوات به شمار می رود. مع الوصف، مصرف کنندگان نابینا به عنوان یکی از گروه های خاص، در مسیر بهره مندی از حقوق خویش با موانع متعدد ساختاری، فنی و تقنینی مواجه هستند. این نوشتار با هدف کاوش در وضعیت حقوقی مصرف کنندگان نابینا در عرصه تجارت و تبیین جامع ابعاد محرومیت اطلاعاتی و چالش های فراروی دسترسی ایشان نگاشته شده است. پژوهش حاضر با اتخاذ رویکرد تحلیلی انتقادی، به تحلیل ژرف نگرانه اسناد بین المللی از جمله «کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت» و «معاهده مراکش» و نیز بازخوانی تجربیات میدانی مستند پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که کاستی های نظام حقوق مالکیت فکری (کپی رایت)، عدم التزام قانونی و قطعی به استانداردهای جهان شمول دسترس پذیری دیجیتال، ضعف های موجود در اطلاع رسانی بازرگانی و فقدان سازوکارهای حمایتی کارآمد و اثربخش، از جمله موانع اساسی در مسیر استیفای حقوق این دسته از مصرف کنندگان تلقی می گردند. مقاله در پایان با ارائه منظومه ای از راهکارهای تقنینی، اجرایی و فناورانه، بر ضرورت اصلاح بنیادین ساختار حقوق مصرف کننده با محوریت اصول برابری، شفافیت اطلاعاتی و رفع هرگونه تبعیض ناروا تاکید می نماید.

کلیدواژه ها:

مصرف کنندگان نابینا ، دسترس پذیری ، حق بر اطلاعات ، معاهده مراکش ، حقوق مالکیت فکری