<span lang="FA">کاربست سامانه های مشارکت شهروندی در حکمرانی هوشمند پارلمان

مجلس شورای اسلامی به عنوان رکن قانون گذاری کشور، نیازمند بهره گیری از رویکرد های نوین برای افزایش شفافیت، پاسخ گویی، کارآمدی و مشارکت عمومی است. در این راستا، «مردمی سازی» و «هوشمندسازی» به عنوان دو راهبرد مکمل می توانند مسیر تحول نظام تقنینی کشور را هموار سازند. پژوهش حاضر با هدف ارائه کلان تصویر هوشمندسازی مجلس شورای اسلامی با تمرکز بر سامانه های مشارکت شهروندی، براساس روش تحلیل محتوا و جلسات گروه کانونی انجام شد. در این پژوهش، ۱۳ نفر از خبرگان و متخصصان حوزه های خط مشی گذاری عمومی، مدیریت دولتی، مطالعات پارلمان و دولت هوشمند، مدیران و پژوهشگران مرکز پژوهش های مجلس و کارشناسان معاونت قوانین مجلس در جلسات گروه کانونی مشارکت کردند. افراد مذکور از طریق روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند و فرایند نمونه گیری تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. یافته های پژوهش حاکی از آن است که با تکیه بر تقسیم بندی سطوح مشارکت شهروندان به سه سطح (آگاه سازی، مشورت گیری، درگیرسازی) و نیز عرصه های مشارکت به پنج حوزه اصلی (مسئله یابی و اولویت بندی، تدوین و شکل گیری قوانین، ارزشیابی مصوبات، نظارت بر اجرای قوانین و مطالبه گری و تقویت کارکرد نمایندگی)، می توان الگوی عملیاتی روشنی برای تحقق تحول مورد نظر ترسیم کرد. در این الگو، برای هر سطح و عرصه، اقدامات پیشنهادی، بسترهای مورد نیاز و تقسیم کار نهادی و سازمانی مشخص شده است. اجرای این چهارچوب، زمینه ساز بهره برداری حداکثری و نظام مند از ظرفیت های مردمی و نخبگانی در فرایند قانون گذاری خواهد بود و در نهایت، به ارتقای کارآمدی و اثربخشی مجلس شورای اسلامی می انجامد.

کلیدواژه ها:

هوشمندسازی ، حکمرانی هوشمند ، مجلس شورای اسلامی ، مردمی سازی ، حکمرانی مشارکتی