بررسی و ارزیابی عوامل تقویت کننده امید اجتماعی جوانان (مطالعه ای در استان گیلان)

موضوع این پژوهش بررسی جامعه شناختی «امید اجتماعی جوانان استان گیلان» است. هدف تحقیق؛ کشف، تبیین و مدل سازی سازوکارهای چندبعدی موثر بر شکل گیری، پایداری و ارتقای امید اجتماعی در میان جوانان استان گیلان است؛ به گونه ای که روابط پیچیده و تعاملات میان عوامل مختلف مورد شناسایی و تحلیل قرار گیرد. این پژوهش با اتخاذ رویکردی کیفی و با بهره گیری از روش «نظریه داده بنیاد»، از طریق انجام ۲۱ مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته با جوانان ۱۸ تا ۳۵ ساله استان گیلان به جمع آوری داده ها پرداخته است. سوال اصلی پژوهش، پیرامون شناسایی عوامل موثر بر تقویت امید اجتماعی و تعامل این عوامل در ساختار امید اجتماعی است و تحلیل داده ها با استفاده از فرایند کدگذاری سه مرحله ای (باز، محوری و انتخابی) صورت گرفته و منجر به شناسایی، دسته بندی و تحلیل جامع عوامل کلیدی تقویت کننده امید اجتماعی در پنج بعد اصلی شامل عوامل فردی (تلاش، نگرش مثبت، خودباوری)، اجتماعی (عدالت، مشارکت و سرمایه اجتماعی)، اقتصادی (ثبات، فرصت های شغلی و عدالت اقتصادی)، سیاسی (شفافیت، مشارکت و برقراری عدالت سیاسی) و آموزشی-رسانه ای (انتشار محتوای مثبت و انگیزشی، آموزش مهارت های زندگی و توانمندسازی فردی) شده است. یافته ها نشان دادند که امید اجتماعی جوانان حاصل تعامل پویا میان عوامل یادشده است. برپایه تحلیل داده ها، مدل «معماری امید اجتماعی» به عنوان نظریه ای بومی ارائه شد که چگونگی درهم تنیدگی این مولفه ها را در تکوین و تقویت امید اجتماعی جوانان تبیین می کند و می تواند مبنایی برای سیاست گذاری های اجتماعی و فرهنگی آینده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

معماری امید اجتماعی ، عوامل تقویت کننده ، جوانان ، گیلان ، نظریه داده بنیاد