تاویل متون وحیانی کتیبه ها با روایتگری محراب مسجد جامع کرمان

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 60

فایل این مقاله در 27 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_ISLART-23-61_005

تاریخ نمایه سازی: 14 مرداد 1405

چکیده مقاله:

کتیبه های مساجد به ویژه در فضای محراب صرفا عناصر تزئینی یا آرایه های بصری محسوب نمی شوند بلکه واجد ساختاری معناشناختی و نمادین هستند که در پیوندی عمیق با سازمان فضایی، کارکرد آیینی و تجربه ی ادراکی مخاطب معنا می یابند. این کتیبه ها با انتخاب آیات قرآنی، نحوه استقرار، توالی متنی و ارتباط با سایر عناصر کالبدی به مثابه متنی فضایی عمل کرده و امکان خوانش چندلایه تاویلی و روایت محور را فراهم می سازند. پژوهش حاضر با هدف بررسی ظرفیت های تاویلی و روایت گرایانه ی کتیبه های محراب مسجد جامع کرمان انجام شده و در پی آن است تا نقش این کتیبه ها را در شکل دهی به معنا و هدایت تجربه قدسی مخاطب تبیین کند. روش تحقیق در این پژوهش کیفی و مبتنی بر رویکرد تفسیری و تاریخی است. داده ها از طریق مطالعات اسنادی، مشاهدات میدانی از فضای محراب و تحلیل تفسیری آیات قرآنی گردآوری شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که چینش هدفمند آیات، توالی معنادار متون و جایگاه فضایی کتیبه ها در محراب مسجد جامع کرمان زمینه شکل گیری نوعی روایت معنایی پیوسته را فراهم می آورد که مفاهیم بنیادینی چون نبوت، امامت و هدایت الهی را در قالب ساختاری منسجم بازنمایی می کند. بر این اساس می توان محراب مسجد جامع کرمان را به عنوان بستری برای روایت گری فضایی و معناپردازی قدسی در معماری اسلامی دانست.اهداف پژوهش:۱. عبور از نگاه صرفا صوری و پرداختن به لایه های معنایی و روایی معماری مذهبی۲. واکاوی نحوه انتقال مفاهیم قدسی در کالبد مسجد جامع کرمانسوالات پژوهش:۱. کارکرد روایی و تفسیری کتیبه ها در ساختار فضایی مسجد جامع کرمان چگونه است؟۲. کتیبه های این محراب چه روایت و مفهومی را در بردارند؟

کلیدواژه ها:

نویسندگان

سید مجید هاشمی طغرالجردی

استادیار، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران.

مهدی معافی گور

دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری صبا، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران.

امیرحسین شیردل

گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • احمدزاده، فرید. نورسی، حامید، هنردان، مریم. (۱۳۹۷). بازشناسی و تحلیل ...
  • غدیر خم در منابع اهل سنت با توجه به مساله وحدت مسلمین [مقاله کنفرانسی]
  • بیرامی، ریحانه. فرخ فر، فرزانه. (۱۳۹۶). مطالعه اجزای کالبدی کتیبه ...
  • پوپ، آرتور. (۱۳۸۷). شاهکارهای هنر ایران، ترجمه ناتل خانلری. تهران: ...
  • تقی پور، شهرام. مجدزاده، نرجس. (۱۴۰۳). واکاوی معناگرایانه کاربرد اشکال ...
  • ثابت نیا، علی. (۱۳۹۰). جلوه های هنری مکتب قاجار در ...
  • جعفری فرد، سیدرضا. حبیب اللهی، محمدهادی. حسن زاده سروستانی، حسین. ...
  • حسکانی، علی بن عیسی. (۱۴۱۱ق). شواهد التنزیل. بیروت: دار المرتضی ...
  • سامانیان، ساسان. فیزابی، بهمن. مظاهری راینی، حدیث. (۱۴۰۰). مطالعه تطبیقی ...
  • تاثیر نماد گرایی در معماری اسلامی بر ایجاد حس تعلق و هویت مکان [مقاله کنفرانسی]
  • شایسته فر، مهناز. (۱۳۸۴). نﻘش تزیینی و پیام رسانی کتیبه ...
  • شجاعی، سید مجتبی و متین، مهرداد. (۱۳۹۸). تبیین نشانه شناختی ...
  • شریعت، زهرا (۱۳۸۶). تزئینات کتیبه ای آستان مقدس قم. مطالعات ...
  • صادقی تهرانی، محمد. (۱۳۹۰). الفرقان فی تفسیر القرآن بالقرآن و ...
  • طباطبایی، سید محمد حسین. (۱۳۷۸). تفسیر المیزان، ترجمه: سیدمحمد باقر ...
  • عابددوست، حسین. کاظم پور، زیبا. (۱۳۹۵). تحلیل ریشه ها و ...
  • علی آبادی، محمد. (۱۳۸۶). هندسه جاویدان (یا هندسه آسمانی) در ...
  • عناصری، جابر. (۱۳۸۳). تاثیر تشیع بر ابنیه، اماکن و زیارتگاه ...
  • فضایلی، حبیب الله. (۱۳۶۲). تعلیم خط. تهران: صدا و سیمای ...
  • جایگاه کتیبه ها در معماری اسلامی و نقش آنها در بروز رفتارهای عبادی [مقاله کنفرانسی]
  • فیض کاشانی، محمدبن شاه مرتضی. (۱۳۷۳). تفسیر الصافی. تهران: مکتبه ...
  • قرائتی، محسن. (۱۳۹۵). تفسیر نور. تهران: مرکز فرهنگی درس هایی ...
  • کشفی، حجت. (۱۳۷۶). تجلی نام «امیرالمومنین علی(ع)» در معماری اسلامی. ...
  • گلی، احمد و اسدی، سمیه. (۱۳۹۲). نقش تصویر در تاویل ...
  • محمدی مظفر، محمد حسن. (۱۳۹۳). نقدی بر تاویل ستیزی ابن ...
  • مکارم شیرازی، ناصر. (۱۳۸۷). تفسیر نمونه. تهران: دار الکتب الاسلامیه ...
  • نجفیان، آرزو. عامری، حیات. قیومی، صدیقه. (۱۳۸۹). نگاهی نشانه شناختی ...
  • نقره کار، عبدالحمید. (۱۴۰۲). مبانی نظری معماری. تهران: دانشگاه پیام ...
  • نقره کار، عبدالحمید. رنجبرکرمانی، علی محمد. حمزه نژاد، مهدی. (۱۳۸۷). ...
  • ویلبر، دونالد، ن. (۱۳۶۵). معماری اسلامی ایران در دوره ایلخانیان، ...
  • هاشمی طغرالجردی، سید مجید. جواهری، علیرضا. حیدرپور، مسعود. (۱۳۹۷). کارکرد ...
  • هاشمی طغرالجردی، سید مجید. نقره کار، سلمان. کوثر، فاطمه. (۱۴۰۲). ...
  • تجلی شهرعلم در متون مقدس و نمادهای هندسی- تزیینی مسجد گنجعلیخان کرمان [مقاله کنفرانسی]
  • هیلن براند، رابرت (۱۴۰۰)، معماری اسلامی، ترجمه باقر آیت الله ...
  • نمایش کامل مراجع