افسردگی به منزله ی دگرگونی زیست جهان و افول تجربه ی آزادی: یک تحلیل پدیدارشناختی

افسردگی شیوه ی بودن در جهان را دگرگون می کند. در افسردگی، زمان زیسته از افق گشوده به آینده، به اکنونی سنگین و ایستا فروکاسته می شود و گذشته به عنوان افقی مسلط، حال را در تصرف می گیرد و امکان های آینده را محو می کند؛ وضعیتی که می توان آن را زمان پریشی وجودی نامید. همچنین، بدن زیسته که میانجی عاملیت است، به منبعی از سنگینی بدل می شود و فضای زیسته نیز از میدان امکان به قلمرویی بسته و محدود تبدیل می گردد. بدین سان، افسردگی سه بعد بنیادین زیست جهان -زمان، بدن و فضای زیسته- را مخدوش کرده و تجربه ی آزادی را محدود و بازتعریف می کند. داده های پژوهش ازطریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با پانزده شرکت کننده ی ایرانی مبتلا به اختلال افسردگی اساسی گردآوری و با تحلیل پدیدارشناختی تفسیری بررسی شدند. یافته ها نشان می دهند سه دگرگونی درهم تنیده -فشردگی زمان با غلبه ی گذشته، افول عاملیت بدنی و انسداد فضای زیسته- افق امکان را محدود کرده و تجربه ی آزادی را کاهش می دهد. براین اساس، آزادی کیفیتی انتزاعی و جدا از زیست روزمره نیست، بلکه با زمان، بدن و فضای زیسته گره خورده است؛ ازاین رو، تحلیل پدیدارشناختی افسردگی درک ژرف تری از نسبت میان رنج روانی با ساختارهای بنیادین وجود انسانی به دست می دهد.

کلیدواژه ها:

افسردگی ، زیست جهان ، تجربه ی آزادی ، تحلیل پدیدارشناختی تفسیری