تئورگی و تجربه زیباشناختی: صورت بندی هنری امر قدسی در سنت بیزانسی

این پژوهش به تحلیل رابطه میان «تئورگی» و «تجربه زیباشناختی» در سنت فلسفی دینی بیزانس می پردازد؛ رابطه ای که در آن زیبایی نه صرفا مقوله ای ادراکی یا هنری، بلکه نحوه ای از حضور قدسی و رویدادی هستی شناختی است که در بستر آیین و تجلی تحقق می یابد. در این چارچوب، تئورگی به منزله کنشی آیینی فلسفی، صورت حسی پیوند میان عالم معقول و محسوس تلقی می شود و از رهگذر آن، زیبایی به مرتبه ای از مشارکت وجودی و شهود قدسی ارتقا می یابد. پژوهش با روش تحلیل فلسفی تاویلی و بر پایه مطالعه اسنادی و متنی انجام شده و رویکردی کیفی و تطبیقی میان متافیزیک نوافلاطونی، الهیات مسیحی و نظریه زیبایی در سنت بیزانسی اتخاذ می کند. در فلسفه بیزانسی، مرز میان هنر، آیین و متافیزیک از میان برداشته می شود؛ زیرا هر سه بر مبنای اصل تجلی و نظریه هم حسی کلی استوارند. آیین های کلیسایی نه تنها مناسک دینی بلکه میدان هایی برای ظهور و مشارکت در زیبایی الهی اند؛ و ادراک هنری، فعلی تئورژیک است که تجربه حسی را به سطح تامل و شهود متافیزیکی ارتقا می دهد. نوآوری مقاله در تبیین «زیباشناسی تئورژیک» به منزله بنیانی فلسفی برای فهم هنر قدسی است؛ رویکردی که می تواند درک معاصر از نسبت میان هنر، آیین و امر متعالی را بازاندیشی کند.

کلیدواژه ها:

تئورگی ، زیباشناسی ، سنت بیزانسی ، هنر قدسی