تاثیر صکوک بر تجهیز و تخصیص منابع بانکداری اسلامی در ایران: رهیافت مارکوف سوئیچینگ

در نظام بانکی کشورهای اسلامی، بهره گیری از ابزارهای نوین تامین مالی منطبق با اصول شریعت، رویکردی کارآمد برای ارتقای عملکرد بانک ها به شمار می رود. این ابزارها که بر پایه دارایی های واقعی و مالی طراحی شده اند، ضمن کاهش ریسک های اعتباری و حذف موانع شرعی، طی سال های اخیر نقش موثری در بهبود کارایی نظام بانکی ایفا کرده اند. اتکا به چنین سازوکارهایی، وابستگی به شبکه های مالی متعارف را کاهش داده و زمینه ساز توسعه پایدار در بخش بانکی می شود. این پژوهش با تمرکز بر تاثیر اوراق صکوک اجاره و مرابحه بر فرآیند تجهیز و تخصیص منابع بانکداری اسلامی در ایران طی سال های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰ و با بهره گیری از داده های فصلی انجام شده است. برای تحلیل، از مدل اقتصادسنجی مارکوف سوئیچینگ استفاده گردیده که به دلیل توانایی در شناسایی تغییرات ساختاری، ابزاری مناسب برای بررسی رفتار متغیرهای مالی در شرایط متفاوت اقتصادی محسوب می شود. نتایج بررسی ها نشان می دهد که انتشار اوراق صکوک به طور کلی اثر مثبتی بر جذب و تخصیص منابع بانک ها دارد، اما میزان این اثرگذاری چندان قابل توجه نیست. این یافته، لزوم بازنگری در فرآیندها و سازوکارهای انتشار صکوک را برجسته می سازد تا جذابیت بیشتری برای سرمایه گذاران داخلی و خارجی ایجاد گردد. در نتیجه، با به کارگیری سرمایه های جذب شده می توان ظرفیت تجهیز منابع بانکی را به شکل معناداری افزایش داد.

کلیدواژه ها:

راهکارهای استراتژیک تامین منابع سرمایه ، صکوک مبتنی بر اجاره و مرابحه ، تخصیص هوشمند منابع مالی اسلامی ، مارکوف سوئیچینگ ، جذب سرمایه گذاری داخلی و خارجی