سناریونگاری زنجیره تامین صنعت فرش دستبافت ایران با رویکرد تحلیل مورفولوژی

پژوهش حاضر با هدف تحلیل سناریوهای آینده صنعت فرش دستباف ایران تا افق ۱۴۱۵ با رویکرد تحلیل مورفولوژی انجام شده است. این مطالعه از نوع کاربردی و توصیفی–تحلیلی بوده و با رویکرد ترکیبی اسنادی و میدانی صورت گرفته است. در بخش کیفی، ۴۲ پژوهش (۲۰ ایرانی و ۲۲ خارجی) و ده مصاحبه هدفمند با خبرگان صنعت فرش در استان آذربایجان شرقی انجام شد که منجر به شناسایی ۳۷ عامل موثر در این حوزه گردید. داده ها با بهره گیری از پرسشنامه های میک مک و ابزار مورفول تحلیل شدند و از میان آن ها ۱۱ عامل کلیدی شامل مشارکت ذی نفعان، نوآوری، هزینه تولید، فشار سرمایه گذاران، نهادهای پشتیبان، زیرساخت ها، نیاز بازار، تحریم ها، ثبات اقتصادی، بسته بندی و توانمندسازی بافندگان برای سناریونویسی انتخاب شدند. تحلیل کمی در چارچوب رویکرد سناریونویسی مبتنی بر مکتب لاپرسپکتیو فرانسه منجر به شناسایی ده سناریوی برتر شد. همچنین، تحلیل چرتکه راینر، ده سناریوی محتمل را در سه وضعیت خوش بینانه، بینابین و بدبینانه ارائه کرد که سناریوها عمدتا تداوم وضعیت فعلی را نشان می دهند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که عوامل محرک مانند مشارکت ذی نفعان، نوآوری و توانمندسازی بافندگان، رشد پایدار صنعت تا افق ۱۴۱۵ را تقویت می کنند؛ در حالی که تهدیدهای خارجی، فشار سرمایه گذاران و بی ثباتی اقتصادی نیازمند سیاست های حمایتی و مدیریت ریسک هستند. یافته ها می توانند به عنوان مبنایی معتبر برای تصمیم گیری سیاست گذاران و سرمایه گذاران جهت توسعه پایدار و افزایش رقابت پذیری زنجیره تامین فرش دستباف ایران مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

صنعت فرش دستباف ، سناریونویسی ، مورفولوژی ، آینده پژوهی