تحلیل محتوای کتاب های درسی ریاضی دوره اول متوسطه از منظر توجه به مولفه های انگیزه پیشرفت با روش آنتروپی شانون

کتاب های درسی ظرفیت بالقوه ای در جهت ارتقای انگیزه پیشرفت دانش آموزان دارند. با توجه به اهمیت ریاضی در برنامه درسی، هدف پژوهش حاضر، تحلیل محتوای کتاب های درسی ریاضی دوره اول متوسطه از منظر توجه به مولفه های انگیزه پیشرفت بر اساس دیدگاه هرمنس بود. این پژوهش از نوع توصیفی و با روش تحلیل محتوا انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش کتاب های ریاضی دوره اول متوسطه بودند. تمامی محتوای کتاب های ریاضی دوره اول متوسطه چاپ ۱۴۰۳، در این پژوهش مورد تحلیل و بررسی قرار گرفتند. واحد ثبت شامل جملات درس ها، تمرین ها، کار در کلاس ها و فعالیت ها بود. برای تحلیل، از فهرست وارسی بر اساس ده مولفه انگیزه پیشرفت هرمنس و برای پایایی ابزار از تکنیک اجرای مجدد استفاده شد. تحلیل با استفاده از آمار توصیفی و روش آنتروپی شانون انجام پذیرفت. نتایج پژوهش نشان داد که مولفه هایی نظیر «مقاومت طولانی در مواجهه با تکالیف با سطح دشواری متوسط» و «تمایل به اعمال تلاش مجدد در انجام تکالیف نیمه تمام» در تمامی کتاب ها جزو مولفه ها با ضریب اهمیت بالا بودند. در مقابل، مولفه هایی مانند «توجه به ملاک شایستگی در انتخاب دوست و همکار»، «رفتار مخاطره آمیز پایین» از ضریب اهمیت پایینی برخوردار بودند. یافته های پژوهش حاکی از آن است که علی رغم توجه مولفان به مولفه های انگیزه پیشرفت، توزیع مولفه های انگیزه پیشرفت در محتوای کتاب ها یکنواخت نبوده و نیاز به تقویت برخی مولفه ها وجود دارد. پیشنهاد می شود مولفان کتاب های درسی و برنامه ریزان آموزشی، با بهره گیری از ظرفیت های درس ریاضی، به تقویت انگیزه پیشرفت دانش آموزان از جنبه های مختلف توجه بیشتری مبذول نمایند.

کلیدواژه ها:

انگیزه پیشرفت ، آموزش ریاضی ، آنتروپی شانون ، تحلیل محتوا ، دوره متوسطه ، کتاب درسی