الگوی حکمرانی چابک مبتنی بر تحول دیجیتال در سازمان­های دولتی ایران

زمینه و هدف: درعصر تحول دیجیتال پاسخ­گویی به چالش­های ناشی از تغییرات محیطی، مستلزم حکمرانی چابک در برآوردن خواسته­ها و نیازهای جامعه دائما در حال تغییر است. این پژوهش با هدف تدوین الگوی حکمرانی چابک مبتنی بر تحول دیجیتال در سازمان­های دولتی ایران (مورد مطالعه: سازمان فناوری اطلاعات ایران) انجام شده است. روش شناسی: پژوهش از نظر هدف، کاربردی و توسعه­ای و از لحاظ نوع داده­ها آمیخته اکتشافی است که برای نیل به اهداف آن، از رویکرد آمیخته متوالی اکتشافی استفاده شد. در مرحله کیفی با استفاده از روش تحلیل مضمون، ابعاد، مولفه­ها و شاخص­های الگو از طریق مصاحبه نیمه­ساختاریافته با ۱۵ نفر از خبرگان دانشگاهی و اجرایی سازمان فناوری اطلاعات ایران احصاء شد. در این مرحله سه بعد، نوزده مولفه و پنجاه و هفت شاخص به دست آمد. در مرحله کمی، برای اعتبارسنجی الگو، از مدل­سازی معادلات ساختاری استفاده شد؛ بدین صورت که پرسشنامه­ای بر اساس عوامل احصاء شده در مرحله کیفی، طراحی و در بین ۱۲۰ نفر از کارشناسان سازمان فناوری اطلاعات ایران توزیع شد تا روابط بین شاخص­ها و مقوله­ها ارزیابی شود. داده­های مرحله کمی با استفاده از نرم افزار اسمارت پی ال اس نسخه ۳ مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: یافته­های حاصل از دو مرحله کیفی و کمی نشان داد که حکمرانی چابک مبتنی بر تحول دیجیتال در سازمان­های دولتی ایران شامل ابعاد محتوایی (مانند تصمیم گیری چابک، شفافیت، فرهنگ پذیرش تغییر، مشارکت شهروندان)، ساختاری (شامل زیرساخت فناورانه، منابع انسانی نوآور، رهبری داده محور و نهاد تحول دیجیتال) و  فرایندی (از جمله روش های چابک، یادگیری مستمر و سیاست گذاری مشارکتی) است. تحلیل­های کمی نیز معنی­داری ارتباط بین شاخص­ها و مولفه های مورد نظر را تایید کردند. نتیجه گیری: نتایج این پژوهش می تواند به غنای ادبیات نظری در حوزه حکمرانی چابک و تحول دیجیتال کمک کرده و زمینه ساز تدوین سیاست ها و راهبردهای بهینه در سازمان های دولتی گردد.

کلیدواژه ها:

حکمرانی چابک ، تحول دیجیتال و سیاست­گذاری دیجیتال.