مدل مفهومی پیاده سازی بلاکچین در سیستم مالیات بر ارزش افزوده مبتنی بر نظریه داده بنیاد

هدف: هدف اصلی این پژوهش ارائه مدل مفهومی پیاده سازی بلاکچین در سیستم مالیات بر ارزش افزوده در ایران است. چرا که پیاده سازی فناوری بلاکچین در نظام مالیات بر ارزش افزوده می تواند به عنوان راهکاری نوآورانه جهت ارتقاء شفافیت، اثربخشی فرآیندهای مالیاتی و عدالت اقتصادی شناخته شود. روش: روش این تحقیق کیفی بوده که با بکارگیری استراتژی داده بنیاد (برگرفته از نظریه اشتراوس و کوربین) انجام شده است. مشارکت کنندگان در تحقیق حاضر خبرگان رشته های حسابداری و کامپیوتر و مدیران مالی و مالیاتی بوده اند که با دارا بودن شرایط و ضوابطی (که در متن مقاله ذکر شده) به روش نمونه گیری غیراحتمالی نظری تعداد ۲۰ نفر از آنها تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. داده های این تحقیق از مصاحبه های نیمه ساختار یافته با بکارگیری نرم افزار MaxQda از متون مصاحبه ها در سه مرحله ی کدگذاری باز، محوری و انتخابی مورد تحلیل و استخراج قرار گرفتند. یافته ها: در این پژوهش پس از بررسی و انجام مراحل کدگذاری متن مصاحبه های صورت گرفته با کمک نرم افزار مکس کیودا و سنجش روایی محتوایی (CVR و CVI)، کدهای نهایی در ۲۰ مقوله اصلی و ۵۰ مقوله فرعی در الگوی پارادایمی پیاده سازی بلاکچین در سیستم مالیات بر ارزش افزوده جانمایی شدند. به طوری که ۳ مقوله برای شرایط علی، ۳ مقوله برای عوامل زمینه ای، ۳ مقوله برای شرایط مداخله گر، ۴ مقوله برای راهبردها و ۷ مقوله برای پیامدها مرتبط با یک مقوله محوری پژوهش شناسایی شدند. نتیجه گیری: استفاده از فناوری بلاکچین در سیستم مالیات بر ارزش افزوده ایران می تواند به طور قابل توجهی به بهبود کارایی و دقت این سیستم کمک کند. بویژه، اتوماسیون اداری مبتنی بر بلاکچین می تواند ارزیابی پرونده های مالیاتی را تسریع کرده و از فناوری برای ارزیابی دقیق تر مستندات استفاده نماید. این امر به افزایش شفافیت، کاهش خطاها و تقویت سرعت پاسخگویی در فرآیندهای مالیاتی منجر می شود و زیرساخت های مالیاتی را به سمت بهره وری بیشتر هدایت می کند.

کلیدواژه ها:

بلاکچین ، مالیات بر ارزش افزوده ، شبکه اطلاعات ، نظریه داده بنیاد