تبیین مدل ساختاری تفسیری جهت کاربست شهرسازی بایوفیلیک در اقلیم گرم و خشک

شهرها با تنش های بسیاری ازجمله تغییرات آب وهوایی، همراه با تاثیر جزیره گرمایی و آلودگی های اقلیمی، بحران های سلامت و دیگر معضلات شهری مواجه هستند که این امر ضرورت توجه به رویکردهای پایدار را نشان می دهد. رویکرد بایوفیلیک به عنوان یکی از رهیافت های پایداری به سرعت درحال توسعه است و از منافع انسان ها در کنار حفظ منابع طبیعی و زیستی محافظت می کند. این رویکرد شامل مباحث مرتبط با سبزینگی، حکمروایی، زیرساخت ها، طراحی شهری و رفتارها و سبک زندگی می شود. از سوی دیگر شهر یزد به عنوان یک شهر واقع در منطقه گرم و خشک، از نمونه شهرهای پایدار محسوب می شد اما بافت جدید شهر از این رویکرد الگو نگرفته است و با معضلات آسایش اقلیمی و انرژی مواجه است؛ بنابراین این رویکرد برای حل معضلات شهر یزد می تواند موثر واقع شود. هدف پژوهش حاضر انطباق شاخص های شهرسازی بایوفیلیک با اصول شهرسازی در اقلیم گرم و خشک و در نهایت تبیین مدل ساختاری تفسیری ایجاد بستری جهت کاربست آن در شهر یزد است. در این پژوهش ابتدا شاخص های بایوفیلیک و شاخص های شهرسازی در اقلیم گرم و خشک با مطالعات اسنادی استخراج گردیده است. سپس با تلفیق و ترکیب شاخص های مذکور، شاخص های نهایی شهرسازی بایوفیلیک در اقلیم گرم و خشک تعیین گردیده است. در ادامه با استفاده از روش مدل سازی ساختاری تفسیری (ISM) و تکمیل ماتریس اولیه توسط ۱۵ نفر متخصص این حوزه، به تعیین روابط بین ابعاد و شاخص ها پرداخته شد. نتایج حاصل نشان می دهد که حکمروایی بایوفیلیک و  رفتار و سبک زندگی بایوفیلیک، بیشترین اثرگذاری را بر سایر شاخص ها دارد؛ پس می تواند منشا اکثر شاخص ها در سایر ابعاد باشد و با ایجاد تغییر در دیگر ابعاد شهر می توان اثربخشی بیشتری در زمینه بایوفیلیک شهر یزد قابل دست یافت.

کلیدواژه ها:

شهرسازی بایوفیلیک ، اقلیم گرم و خشک ، یزد ، مدل سازی ساختاری تفسیری