تحول جایگاه اقتصادی ایالات متحده آمریکا در معماری نوین اقتصاد جهانی: نقش آفرینی بریکس و اقتصادهای برتر شمال آفریقا

با وجود گسترش مطالعات درباره کاهش نسبی قدرت اقتصادی ایالات متحده و ظهور قدرت های نوظهور، تاکنون ارزیابی جامعی از نقش هم زمان ائتلاف بریکس و اقتصادهای برتر شمال آفریقا در تغییر موازنه قدرت اقتصادی بین المللی ارائه نشده است. این مقاله به بررسی نقش فعال کشورهای عضو بریکس و اقتصادهای کلیدی شمال آفریقا (الجزایر، مصر و مراکش) در جهت دهی به ایجاد یک نظم نوین اقتصاد جهانی می پردازد. لذا پرسش اصلی این است که آیا این ائتلاف ظرفیت لازم برای بازآرایی موثر موازنه قدرت جهانی و کاهش وابستگی مالی نظام بین الملل به کشور آمریکا را داراست؟ مقاله حاضر با اتکا بر چارچوب نظری قدرت ساختاری و رویکرد گذار هژمونیک و با تحلیل داده های آماری نهادهایی چون بانک جهانی، صندوق بین المللی پول و سازمان تجارت جهانی، وقوع یک تغییر عظیم در موازنه قدرت را ترسیم می کند. بر اساس این پژوهش که با روش مطالعه اسنادی و مبتنی بر رویکرد توصیفی- تحلیلی انجام شده است، سهم ایالات متحده از تولید جهانی طی شش دهه از حدود ۴۰ درصد به ۲۷ درصد کاهش یافته است، در حالی که سهم ترکیبی بریکس و شمال آفریقا از ۱۷ درصد به بیش از ۳۱ درصد افزایش یافته است. نمونه هایی چون مصر، الجزایر و مراکش با اتکا بر منابع انرژی، موقعیت ژئوپلیتیکی و روابط استراتژیک خود با چین، هند و روسیه، در حال تبدیل شدن به قطب های قدرت اقتصادی منطقه ای هستند. در نتیجه، اقتصاد جهانی آینده نه بر هژمونی تک کشورها، بلکه بر هم افزایی جمعی بازارهای نوظهور بنا خواهد شد، جایی که محور بریکس و شمال آفریقا نقشی تسهیل کننده و کلیدی ایفا خواهد کرد.

کلیدواژه ها:

هژمونی اقتصادی آمریکا ، بریکس ، شمال آفریقا ، معماری نوین اقتصاد جهانی ، گذار از نظم اقتصادی آمریکایی