نظیره گویی های فارسی سرایان امپراتوری عثمانی از حافظ شیرازی

نظیره گویی به عنوان صنعت ادبی کارآمد همواره در درازنای حیات نویسندگی موردتوجه نویسندگان و شاعران یک سرزمین بوده است. خواجه حافظ شیرازی، شاعر پرآوازه ایرانی، صیت و آوازه اشعارش علاوه بر اینکه در سرزمین خود مورد توجه عام و اهل فن قرارگرفته، توانسته است شهرت شعری خودش را سه اسبه به دیگرسرزمین ها نیز برساندوتاثیراتی فراملی داشته باشد. امپراتوری عثمانی یکی از آن سرزمین هایی است که دولت مردان خوش طبع و شاعران و نویسندگان خوش ذوق، آغوش استقبال را برای حافظ و اشعارش بازکردند. آن ها سروده های این شاعر ایرانی را علاوه بر تاثیرپذیری در بخش مضامین از بعد فن دانش و زیبایی شناسی شعر نیز آگاهانه که بیشتر از باب تعمد و تفاخر بود به مانند یک دایره المعارف بزرگ شعرسرایی در مقابل دیدگان خود قرارداده اند و نظیره گویی یا همانندسرایی کرده اند.پژوهشگران این سطور با دسترسی به منابع موجود در این زمینه، به روش توصیفی-تحلیلی و مطالعه کتابخانه ای، به بررسی کمیت و کیفیت تعدادی از نظیره گویی های پارسی سرایان عثمانی بر شعر حافظ پرداخته اند تا بیش از پیش به نفوذ ارزشمند زبان و ادب فارسی به خصوص شعر حافظ در سرزمین پهناور عثمانی پی برده شود.بررسی مولفه های موجود در این زمینه نشان می دهد که بیشتر پارسی سرایان عثمانی در غالب سروده های خود دست به ابتکاراتی نزده بلکه با اتکا به مباحث بلاغی و دستوری به خصوص بهره مندی از محور جانشینی و همنشینی واژگان در کلام به طبع آزمایی پرداخته اند ولی تعدادی هرچند اندک از سرایندگان عثمانی با آشنایی بیشتر با شعر و ادب ایرانی در قالب های مختلف با زبان و بیانی شورانگیز هنرمندانه به استقبال حافظ شیرازی رفته اند.

کلیدواژه ها:

حافظ شیرازی ، فارسی سرایان عثمانی ، شعر فارسی ، نظیره گویی