مدل سازی سلسله مراتبی انتشار و تضعیف آلودگی صوتی ترافیک در فضاهای سبز کوچک شهری اصفهان

آلودگی صوتی ناشی از ترافیک در شهرهای پرجمعیت، یکی از مهم ترین چالش های محیط زیستی محسوب می شود. اگرچه فضاهای سبز شهری به عنوان چاهک های طبیعی برای تعدیل سطوح بالای صدا شناخته می شوند، اما سهم نسبی عوامل دخیل در آن به ندرت تفکیک شده است. هدف این تحقیق، جداسازی و اندازه گیری سهم این عوامل در ۵۰ فضای سبز شهری کوچک در مرکز شهر اصفهان است. برای این منظور، از رویکرد مدل سازی متعاقب دومرحله ای رگرسیون خطی تعمیم یافته استفاده شد. متغیرهای تراکم جاده، شدت ترافیک و فاصله تا جاده در مدل اول (انتشار صدا) به کار رفتند و در مدل دوم (کاهش صدا)، باقیمانده های مدل اول بر اساس دو متغیر سبزینگی پارک (NDVI) و وسعت پارک، مدل سازی شدند. مدل اول توانست ۷۱ درصد از واریانس سطح صدا را تبیین کند (۰/۷۱۳ = R&sup۲;) و سهم نسبی تراکم جاده، شدت ترافیک و فاصله تا جاده به ترتیب ۶۶، ۲۴ و ۱۰ درصد بود (تمامی مقادیر ۰/۰۱ > p). مدل دوم ۵۰ درصد از واریانس باقیمانده ها را توضیح داد (۰/۵۰۲ = R&sup۲;) که در آن سبزینگی پارک با سهم ۶۸ درصد (۰/۰۰۴ = p) در مقایسه با وسعت پارک با ۳۲ درصد (۰/۰۱۶ = p)، نقش بسیار پررنگ تری داشت. همچنین مدل دوم موجب بهبود ۳۷ درصدی در ریشه میانگین مربعات خطا نسبت به مدل اول شد. این یافته ها نشان داد که کیفیت پوشش گیاهی (سبزینگی) بسیار موثرتر از صرفا بزرگ تر بودن پارک در کاهش سطح سر و صدا عمل می کند. از نظر کاربردی، در شهرهایی با منابع محدود، به جای گسترش افقی پارک ها، تقویت تراکم سبزینگی در حاشیه آن ها باید در اولویت برنامه ریزی سیمای آوایی شهر قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

آلودگی صوتی ، فضای سبز شهری ، سبزینگی ، ترافیک ، مدل سازی رگرسیونی