تحلیل کیفی موانع و الزامات توسعه اوراق مالی اسلامی در ایران

اوراق مالی اسلامی (صکوک) به عنوان ابزارهای مالی مبتنی بر فقه اسلامی، نقش مهمی در تامین مالی طرح های اقتصادی و توسعه بازار سرمایه کشورهای اسلامی ایفا می کنند. در ایران، علیرغم پتانسیل های موجود، انتشار و توسعه این اوراق با چالش هایی روبرو است که نیازمند بررسی دقیق است. این پژوهش با هدف شناسایی موانع، چالش ها و فرصت های انتشار اوراق مالی اسلامی در ایران و ارائه چارچوبی مفهومی برای توسعه پایدار این بازار انجام می شود. پژوهش حاضر از نوع کیفی است و از روش تحلیل محتوای کیفی با استفاده از مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان حوزه فقه مالی، اقتصاد اسلامی و بازار سرمایه بهره برده است. مصاحبه شونده از خبرگان دانشگاهی و حرفه ای می باشند. داده ها به صورت کدگذاری تحلیل شدند. مصاحبه شوندگان از خبرگان دانشگاهی و خبرگان حرفه ای بوده و معیارهایی را جهت انتخاب آنان قرار دادیم. یافته های پژوهش نشان می دهد که موانع ساختاری، ضعف هماهنگی بین نهادها، چالش های فقهی ناشی از اختلاف نظر فقها و نبود نهاد استانداردسازی شرعی، مشکلات بازار از جمله نقدشوندگی پایین و کمبود آگاهی عمومی، طولانی بودن فرآیند انتشار، از مهم ترین عوامل محدودکننده توسعه بازار اوراق مالی اسلامی در ایران هستند. در مقابل، هم سویی با سیاست های اقتصاد مقاومتی، ظرفیت بازار منطقه ای و امکان توسعه ابزارهای نوین مالی اسلامی به عنوان فرصت های کلیدی شناسایی شدند. توسعه پایدار بازار اوراق مالی اسلامی در ایران نیازمند طراحی و پیاده سازی چارچوب ساختاری و فقهی منسجم، ارتقای زیرساخت های فناوری و به خصوص افزایش آگاهی سرمایه گذاران است. این چارچوب می تواند به عنوان نقشه راهی برای سیاست گذاران و نهادهای مالی کشور مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

Islamic financial bonds ، Sukuk ، financing ، Islamic financial development. ، اوراق مالی اسلامی ، صکوک ، تامین مالی ، توسعه مالی اسلامی.