دعاوی دوتابعیتی ها دارای تابعیت مشابه با کشور میزبان سرمایه در داوری های سرمایه گذاری بین المللی

سرمایه گذاری خارجی عاملی مهم در توسعهاقتصادی کشورهای مختلف جهان، به خصوص کشورهای در حال توسعه محسوب می شود و از این جهت کشورهای مختلف با انعقاد معاهدات دوجانبه با کشورهای دیگر، سعی در فراهم نمودن شرایط مطلوبتر سرمایه گذاری، برای اتباع کشور طرف معاهده دارند. در این خصوص از آنجایی که سرمایه گذاران معمولا به دادگاه های داخلی کشورهای میزبان سرمایه خوش بین نیستند، و همواره احتمال جهت گیری آنها به نفع کشورهای میزبان سرمایه را می دهند، معمولا رجوع به نهاد داوری بین المللی به عنوان مرجع بی طرف حل اختلافات، در معاهدات دوجانبه سرمایه گذاری درنظر گرفته می شود. در این رابطه مسئله طرح دعوا از سوی اشخاص دوتابعیتی دارای تابعیت واحد با کشور میزبان سرمایه در دیوان های داوری سرمایه گذاری بین المللی، همواره یکی از بحث برانگیز ترین موضوعات درداوریهای سرمایه گذاری بوده است. در این خصوص هر چند دیوان داوری ایکسید با توجه به حکم صریح مندرج در بند ۲۵ (۲) (الف) این کنوانسیون، از ‍‍پذیرش دعاوی اشخاص مذکور خودداری نموده اند، با این وجود سایر مراجع داوری بسته به شرایط پیش بینی شده در معاهده دوجانبه سرمایه گذاری مربوطه و برخی عوامل دیگر همانند تابعیت غالب و موثر، موضع متفاوتی اتخاذ نموده اند. یافته های این تحقیق که با روش کتابخانه ای و با ابزار فیش برداری و از طریق مداقه در آرای دوری انجام شده، موید آن است که هر چند دیوان داوری ایکسید تاکید بر عدم پذیرش ادعاهای مطرح شده از سوی اشخاص دوتابعیتی بر علیه کشور میزبان سرمایه؛ در فرض داشتن تابعیت یکسان با کشور میزبان سرمایه به عنوان خوانده پرونده را دارند، با این وجود سایر مراجع داوری تشکیل شده تحت قواعد داوری آنسیترال از چنین استثنایی پیروی ننموده اند و بسته به شرایط و مقتضیات هر پرونده اتخاذ تصمیم نموده اند. بدین ترتیب، اختلاف نظر موجود در میان نهادهای داوری، همچنان بر اهمیت و پیچیدگی مسئله دوتابعیتی ها در دعاوی سرمایه گذاری بین المللی می افزاید.

کلیدواژه ها:

ایکسید ، آنسیترال ، دوتابعیتی ها ، معاهده سرمایه گذاری دوجانبه ، کشور میزبان سرمایه