تدوین راهبردهای فرهنگی رسانه ای پلیس در مقابله با جرائم سایبری سازمان یافته

زمینه و هدف: جرائم سایبری سازمان یافته از طریق نفوذ در لایه های فرهنگی و هویتی جامعه، امنیت پایدار را با مخاطره مواجه می سازند. پژوهش حاضر با هدف تدوین و اولویت بندی راهبردهای فرهنگی رسانه ای پلیس برای مقابله ی پیش دستانه با این جرائم انجام شد.روش: این پژوهش از نوع کاربردی-توسعه ای و با رویکرد آمیخته ی اکتشافی (با غلبه ی روش کیفی) به کار گرفته شد. جامعه ی مشارکت کننده مشتمل بر ۱۵ خبره از حوزه های امنیت سایبری، رسانه و امنیت فرهنگی بود که به شیوه ی هدفمند و با روش گلوله برفی انتخاب گردیدند. داده ها در سه دور دلفی و با استفاده از پرسشنامه های باز و بسته گردآوری شدند؛ سپس با به کارگیری ماتریس های تحلیل محیطی و برنامه ریزی راهبردی کمی، مورد واکاوی قرار گرفتند. داده های کیفی با تکنیک تحلیل مضمون و داده های کمی با محاسبه ی امتیاز جذابیت راهبردها تحلیل شدند. روایی پژوهش با استفاده از سه سوسازی و بازبینی توسط مشارکت کنندگان تامین گردید. پایایی نیز از طریق توافق بین دو کدگذار (۸۴/۰) و بازآزمایی (توافق ۸۶/۰) تایید شد. معیار اجماع، توافق حداقل ۸۵ درصدی خبرگان در نظر گرفته شد.یافته ها: بر پایه ی اجماع خبرگان، ۱۵ راهبرد فرهنگی رسانه ای در سه خوشه ی «تنظیم روایت فرهنگی»، «پیشگیری پیش دستانه ی سایبری» و «انسجام و ارزیابی» تدوین گردید. اولویت بندی با ماتریس QSPM نشان داد که پنج راهبرد از بیشترین جذابیت اجرایی برخوردارند: «تولید محتوای رسانه ای مبتنی بر ارزش های اسلامی-ایرانی»، «ایجاد قرارگاه دائمی رسانه ای-فرهنگی در معاونت اجتماعی و فرهنگی فراجا»، «نظارت فرهنگی بر پلتفرم های اجتماعی با بهره گیری از هوش مصنوعی بومی»، «خنثی سازی روایت های مجرمانه از طریق چارچوب بندی مثبت» و «ایجاد شبکه ی اینفلوئنسرهای امنیتی-فرهنگی».نتایج: الاترین اولویت به راهبرد «تولید محتوای مبتنی بر ارزش های اسلامی-ایرانی» تعلق دارد. چارچوب تدوین شده، رسانه ی پلیس را از رویکرد صرفا هشداردهنده به رویکردی فرهنگ ساز دگرگون می سازد و می تواند الگویی عملیاتی برای سیاست گذاری رسانه ای فراجا ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

جرائم سازمان یافته ی سایبری ، رسانه ی پلیس ، پیشگیری فرهنگی ، تنظیم روایت فرهنگی ، روش دلفی