ارزش آفرینی شعر فارسی در راستای هویت مکانی شهرهای ایران

چکیدهپژوهش حاضر با هدف تبیین نقش شعر فارسی در ارزش آفرینی و هویت بخشی مکانی به شهرهای ایران انجام شد. مسئله اصلی پژوهش آن بود که شعر فارسی چگونه می تواند، فراتر از بازنمایی توصیفی شهر، از طریق تصویرپردازی، روایت مندی، بینامتنیت، حافظه فرهنگی و رمزگذاری نمادین، در شکل گیری هویت مکانی شهرهای ایران نقش آفرین باشد. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش تحلیلی بینامتنی سامان یافت و بر بررسی نمونه هایی از شعر کلاسیک فارسی متمرکز شد؛ نمونه هایی که در آن ها شهر، مکان و عناصر فرهنگی مرتبط با آن حضوری معنادار دارند. در این چارچوب، شعر فارسی نه صرفا به مثابه بازتابی از واقعیت مکانی، بلکه به عنوان متنی فرهنگی و هویت ساز تحلیل شد که می تواند مکان را در حافظه جمعی تثبیت و آن را به عرصه ای برای تولید معنا تبدیل کند. یافته های پژوهش نشان داد که شعر فارسی از رهگذر برجسته سازی مولفه های تاریخی، عاطفی، اسطوره ای، دینی و فرهنگی شهر، به فرایند ارزش آفرینی مکانی یاری رسانده و در بازتولید هویت شهرهای ایران سهمی موثر داشته است. همچنین نتایج بیانگر آن است که پیوند شعر و شهر در سنت ادبی فارسی بیش از آنکه بر توصیف جغرافیایی مکان استوار باشد، بر تجربه زیسته، خاطره جمعی و معناپردازی فرهنگی مبتنی است. از این منظر، شعر فارسی می تواند به عنوان منبعی معتبر برای فهم ابعاد ادبی، فرهنگی و هویتی مکان در شهرهای ایران مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

شعر فارسی ، مطالعات تطبیقی ، هویت مکانی ، روایت مکان ، حافظه فرهنگی