بهینه سازی استوار شبکه لجستیک دارو در شرایط بحران با رویکرد قابلیت اطمینان

در این مقاله، یک مدل برنامه ریزی خطی عدد صحیح برای طراحی شبکه لجستیک دارو در دو فاز آمادگی و واکنش بحران ارائه می شود. در فاز آمادگی، تصمیمات مکان یابی انبارهای مرکزی، محلی و پشتیبان، تعیین ظرفیت، مدیریت موجودی داروهای فسادپذیر و تخصیص ناوگان اتخاذ می گردد. در فاز واکنش، با توجه به احتمال خرابی مسیرها، انبارهای موقت فعال شده و مسیریابی و توزیع به صورت پویا و چنددوره ای انجام می شود. مدل پیشنهادی سه هدف کاهش زمان خدمت رسانی، کاهش هزینه های تسهیلات و افزایش قابلیت اطمینان زنجیره را دنبال می کند. برای مدلسازی عدم قطعیت در پارامترهایی نظیر تقاضا و وضعیت مسیرها، از رویکرد بهینه سازی استوار مبتنی بر سناریو استفاده شده است. نتایج نشان می دهد که مدل قادر است در شرایط بحرانی با بیشترین سطح تقاضا، موجودی انبار مرکزی را به طور کامل تخصیص داده و از بروز کمبود جلوگیری کند. تخصیص بالای ناوگان به انبار پشتیبان، نقش محوری این تسهیلات در تاب آوری شبکه را نشان می دهد. تحلیل حساسیت نیز حاکی از آن است که سرمایه گذاری در مقاوم سازی انبارها نه تنها قابلیت اطمینان را افزایش می دهد، بلکه هزینه های خرید و نگهداری دارو را نیز به طور قابل توجهی کاهش می دهد. با توجه به NP-hard بودن مسئله، مدل در ابعاد کوچک با نرم افزار گمز و در ابعاد بزرگ با الگوریتم ژنتیک با مرتب سازی نامغلوب (NSGA-II) حل شده است. مقایسه نتایج نشان می دهد الگوریتم فراابتکاری در ابعادی که روش دقیق قادر به حل نیست، جواب های پارتویی با کیفیت قابل قبول ارائه می دهد. انجام مطالعه موردی با داده های واقعی به عنوان گامی ضروری برای تحقیقات آتی پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

لجستیک دارو ، انبار پشتیبان و موقت ، بهینه سازی استوار ، قابلیت اطمینان ، مدیریت بحران