زنانه نویسی جنگ: تحلیل مضامین روایت های ادبی-رسانه ای زنان از جنگ دوازده روزه

جنگ تحمیلی دوازده روزه که با حمله رژیم صهیونیستی و مشارکت مستقیم دولت آمریکا در بامداد ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ آغاز شد، آثاری از مشارکت مردمی خلق کرد. این جنگ در سطح جامعه غافلگیرانه بود. بااین حال صحنه هایی را پدیدار ساخت که برخی از آن ها با قلم تاریخ شفاهی به ثبت رسیده اند. در این پژوهش هدف آن است که یادداشت های کوتاهی که جمعی از زنان نویسنده از تجربه زیسته زنان و خانواده هایشان در جنگ دوازده روزه به نگارش درآورده اند، بررسی شود. پس از گردآوری داده های اولیه به روش تحلیل مضمون کیفی، مضامین اولیه و ثانویه این یادداشت ها دسته بندی شدند. یادداشت ها منتشرشده از زنان نویسنده در پیام رسان های داخلی «بله» و «ایتا» بود. از تحلیل داده های اولیه، پنج مضمون ثانویه به دست آمد که عبارت اند از: «سوژه عاطفه محور»، «تاریخ نگاری تحلیلی زنانه»، «نقش آفرینی آگاهانه»، «هزینه خانوادگی برای وطن» و «مسئولیت پذیری اجتماعی-ملی». نتیجه پژوهش بیانگر سوژه فعالانه و چندوجهی زنان ایرانی در خلال جنگ دوازده روزه بود. در عمده یادداشت های نگارش شده، زنان ایرانی در جنگ دوازده روزه، نه به عنوان یک ابژه قربانی شده، بلکه سوژه ای با عاملیت چندوجهی روایت شده اند. یافته ها بر این اصل تاکید داشت که عاملیت زنان ایرانی در راستای تقابل با سلطه دشمن بود. جدال اصلی زنان ایرانی با دشمن مهاجم، نه صرفا برای حفظ تمامیت سرزمینی کشور، بلکه برای دفاع از استقلال انسان ایرانی در هویت دینی-ملی بروز پیدا کرد.

کلیدواژه ها:

تاریخ شفاهی ، جنگ دوازده روزه ، روایت رسانه ای ، زنانه نویسی ، سوژگی زنان