مطالعه تطبیقی بزه جعل در حقوق ایران و آمریکا با نگاهی به رویه قضایی

بزه جعل در حقوق کیفری امروزی، از جمله جرایم خطرناک و شایع می باشد که در اغلب موارد، از سوی مجرمان یقه سفید ارتکاب می یابد. ارتکاب این دسته از جرایم، جدای از آسیب های فردی، آسایش و رفاه عمومی را در سطح گسترده ای مخدوش می سازد و ممکن است مقدمه یا وسیله ارتکاب بسیاری از بزه های مهم دیگر باشد. در حقوق ایران، قانون گذار، از تعریف جعل اجتناب نموده و تنها به ذکر مصادیق آن بسنده کرده است، لکن در حقوق آمریکا، قانون جزای نمونه، در ماده ۱-۲۲۴، به شکلی جامع، به تعریف بزه فوق و بیان ارکان و شرایط آن پرداخته است. به طور کلی، در حقوق ایران و آمریکا بزه جعل به معنای ساختن یا تغییر دادن نوشته یا سند برخلاف حقیقت و به قصد تقلب می باشد، لکن در حقوق ایران، جعل، در زمره جرائم علیه آسایش و مصالح عمومی و در حقوق آمریکا، در زمره جرایم علیه اموال محسوب می گردد. در جستار پیش رو، ضمن بررسی مواد قانونی و با رویکرد تطبیقی بین دو نظام حقوقی ایران و ایالات متحده آمریکا، شباهت ها و تفاوت ها در حوزه ارکان تشکیل دهنده بزه جعل و مزایا و معایب این دو نظام در رابطه با بزه موصوف بررسی می شود. به رغم شباهت هایی در حوزه تقنین، در برخی موارد همچون شرایط تحقق بزه، سوءنیت، نوع مجازات و غیره، این دو نظام با هم تفاوت دارند. همچنین با عنایت به فقدان وجود رویکردی مشخص در خصوص رکن روانی بزه جعل در دکترین حقوقی و رویه قضایی ایران، برخی آرای قضایی در این زمینه مورد ارزیابی قرار گرفته است.

کلیدواژه ها:

جعل ، قلب حقیقت ، بزه انگاری ، رویه قضایی ، مجازات