آشکارسازی تاثیرات محیط زیستی سد جیرفت با استفاده از تصاویر ماهواره ای

هدف این مطالعه بررسی تاثیرات سد جیرفت در استان کرمان بر محیط پیرامونی و اراضی پایین دست طی سال های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۰ است. محدوده تاثیر شامل دو بخش است: بخش اول، حاشیه و اطراف سد برای ارزیابی اثرات محیطی با استفاده از تصاویر ماهواره ای لندست و تحلیل اشکال مختلف زمین؛ بخش دوم، اراضی پایین دست سد برای بررسی اثر سد بر کاربری زمین در فصول کشت تا سال ۲۰۲۰. شاخص های NDVI و NDWI و دمای سطح زمین برای ارزیابی تغییرات محیطی به کار رفتند. تاثیر سد بر محیط پایین دست با استفاده از شاخص NDVI ماهواره مادیس و تحلیل خودهمبستگی فضایی با شاخص موران بررسی شد تا تغییرات فضایی فاصله از سد و تراکم لکه های دارای روند مثبت معنادار مشخص شود. تمامی تحلیل ها با آزمون ناپارامتری من–کندال و بررسی پارامتر Z در سطح معناداری ۹۵ درصد انجام شد. نتایج نشان داد تغییرات دمایی معنادار تنها در تابستان و پاییز رخ داده است. تحلیل روند NDVI بیانگر تاثیر مثبت معنادار سد بر پوشش گیاهی حاشیه سد در بهار، تابستان و پاییز بوده و شاخص NDWI بیشترین تغییرات معنادار را در سطح مطالعه نشان داد. در محدوده سد، مراتع بیشترین بهبود را تجربه کردند و حدود ۹۸/۹۹۳۰ هکتار از اراضی کشاورزی روند مثبت پوشش گیاهی داشتند. همچنین، تاثیر مساحت پهنه آبی بر نوسان دما تابع فصل بوده است نه اندازه پهنه. بررسی اراضی پایین دست نشان داد که تغییرات مثبت معناداری در پوشش گیاهی زمین های کشاورزی رخ نداده و اثر سد در این مناطق محدود است.

کلیدواژه ها:

سنجش از دور ، تغییر کاربری زمین ، دمای سطح زمین ، خودهمبستگی فضایی ، سد جیرفت