شناسایی مناطق مستعد دفن زباله در شهرستان ایذه با اعمال محدودیت های زیست محیطی

چکیدهبا افزایش جمعیت و تولید پسماند، مدیریت پایدار زباله ها به یکی از چالش های مهم محیط زیستی تبدیل شده است. انتخاب مکان مناسب برای دفن یا دپوی پسماند، نقش اساسی در کاهش اثرات زیست محیطی و بهبود کیفیت زندگی شهروندان دارد. با توجه به اهمیت موضوع، در این پژوهش به شناسایی مناطق مستعد دفن زباله در شهرستان ایذه پرداخته شده است. در این تحقیق به منظور شناسایی مناطق مناسب دفن زباله در شهرستان ایذه، از مجموعه ای از داده های مکانی شامل مدل رقومی ارتفاعی ALOS PALSAR با قدرت تفکیک ۵/۱۲ متر، نقشه زمین شناسی ۱:۱۰۰۰۰۰، تصاویر ماهواره ای MODIS و ­Google Earth و داده های بارش ماهواره ای CHIRPS استفاده شد. پردازش و تحلیل داده ها با نرم افزار ArcGIS و سامانهGoogle Earth Engine  انجام شد و شاخص های پوشش گیاهی، میانگین بارش سالانه و عوارض سطحی استخراج شد. همچنین مدل تلفیقی ضریب وزنی نسبی (RWR)  و منطق فازی برای ارزیابی پتانسیل مکانی دفن زباله به کار گرفته شد. نتایج نشان داد که حدود ۷/۴۵ درصد مساحت شهرستان در طبقه پتانسیل متوسط و ۸/۴۵ درصد در طبقات کم و خیلی کم قرار دارند و تنها ۸/۴ درصد از مساحت شهرستان (۲۱۰ کیلومتر مربع) پتانسیل بالایی برای دفن زباله دارد. با اعمال محدودیت های زیست محیطی و کاربری اراضی، مساحت نهایی مناطق مناسب به حدود ۷۶ کیلومتر مربع کاهش یافت. این یافته ها نشان دهنده محدودیت شدید اراضی مناسب و حساسیت بالای محیط زیست منطقه است. نتایج پژوهش می تواند به عنوان مبنایی علمی برای برنامه ریزی مدیریت پسماند مورد استفاده قرار گیرد و توصیه می شود همراه با انتخاب مکان مناسب، اقدامات تکمیلی مانند کاهش تولید زباله، بازیافت، ارزیابی های ژئوتکنیکی و هیدروژئولوژیکی و مشارکت جامعه محلی نیز مدنظر قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

دفن زباله ، اثرات زیست محیطی ، مناطق مستعد دفن زباله ، شهرستان ایذه