موانع ساختاری و نهادی کاربست اوراق گام در صنعت فولاد ایران؛ تبیین نقش پیچیدگی شبکه و ریسک سرایت

این پژوهش با هدف واکاوی «کاربست انتقال اعتبار» در زنجیره تامین صنعت فولاد ایران، نقش ابزارهای نوین نظیر «اوراق گام» را در مدیریت سرمایه در گردش بررسی می کند. مسئله اصلی، شناسایی مرز بهینه کاربست این ابزارها در شبکه های چندلایه است که در آن هزینه های نهادی و ریسک های شبکه ای، منافع مالی را تحت الشعاع قرار می دهند. با اتخاذ رویکردی تحلیلی–کیفی و بهره گیری از نظریات اقتصاد نهادی و تحلیل شبکه های تولید، این مطالعه نشان می دهد که موفقیت انتقال اعتبار نه تابع گسترش کمی، بلکه وابسته به «ساختار همبستگی تولید» و جایگاه ابزار در گره های گلوگاهی (حلقه لنگر) است. یافته ها حاکی از آن است که عمق موثر انتقال اعتبار، تابعی از فاصله اعتباری تا گره لنگر است. افزون بر این، «عدم تقارن اطلاعاتی» و «هزینه های معاملاتی» در لایه های عمیق زنجیره، مرزی تحت عنوان ایجاد می کند که فراتر از آن، کارایی ابزارها کاهش می یابد. تحلیل تطبیقی نشان می دهد که اوراق گام به دلیل نااطمینانی در نرخ تنزیل و محدودیت نقدشوندگی، در حلقه شمش فولاد در مقایسه با اعتبار اسنادی (LC) از نفوذ کمتری برخوردار است. در نهایت، پژوهش پیشنهاد می کند که سیاست گذاری در این حوزه باید به جای تمرکز بر بنگاه های منفرد، با رویکردی شبکه محور و مبتنی بر تثبیت نقدینگی در گلوگاه های استراتژیک صورت گیرد.