<span lang="FA">تحلیل و کاربردشناختی کنش­های گفتاری در شعر شمس لنگرودی <span lang="FA">(براساس نظریه آستین و طبقه­بندی سرل)

کاربردشناسی به مطالعه زبان در بافت ارتباطی و کارکردهای آن در تعامل میان گوینده و مخاطب می پردازد. یکی از مهم ترین حوزه های این رویکرد، نظریه کنش های گفتاری است که امکان بررسی کارکردهای ارتباطی زبان در متون ادبی را فراهم می کند. شعر شمس لنگرودی به دلیل زبان روایی، گفت­و­گومند و عاطفی، ظرفیت بالایی برای تحلیل کاربردشناختی دارد. هدف این پژوهش تحلیل کنش های گفتاری در شعر شمس لنگرودی براساس نظریه آستین و طبقه بندی سرل است، تا نشان دهد زبان شعری او چگونه در قالب کنش های ارتباطی، معنا تولید می کند. ضرورت انجام این پژوهش از آنجا ناشی می شود که با وجود مطالعات متعدد درباره سبک و مضمون در شعر معاصر، بررسی کاربردشناختی و تحلیل کنش های گفتاری در آثار شمس لنگرودی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. پرسش اصلی تحقیق این است که چند نوع کنش های گفتاری در شعر شمس لنگرودی به کار رفته است و این کنش ها چه نقشی در شکل گیری معنا و ارتباط با مخاطب دارند. روش تحقیق، توصیفی–تحلیلی است و داده ها با انتخاب نمونه هایی از اشعار شمس لنگرودی و تحلیل آن ها براساس چارچوب نظری کنش های گفتاری بررسی شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که کنش های اخباری و عاطفی بیشترین بسامد را در شعر او دارند و شاعر از طریق جملات خبری، پرسش های بلاغی و ساختارهای خطاب گونه، علاوه بر بیان تجربه های فردی، نوعی تعامل عاطفی و فکری با مخاطب ایجاد می کند. همچنین بسیاری از کنش های گفتاری در شعر او به صورت غیرمستقیم و ضمنی تحقق می یابند که این امر بر چندلایگی معنایی و پویایی ارتباطی شعر او می افزاید.

کلیدواژه ها:

کاربردشناسی ، کنش های گفتاری ، شمس لنگرودی ، شعر معاصر فارسی ، نظریه آستین و سرل