اثر تمرین استقامتی و تمرین تناوبی با شدت بالا بر بیان ژن و پروتئین BDNF و TrkB هیپوکامپ در موش های صحرایی دیابتی القا شده با استرپتوزوتوسین

زمینه و هدف: دیابت ملیتوس با ایجاد تغییرات نورودژنراتیو در هیپوکامپ، از جمله کاهش فاکتورهای نوروتروفیک و اختلال در شکل پذیری سیناپسی، همراه است. هدف از این مطالعه، مقایسه اثرات تمرین استقامتی و تمرین تناوبی شدید (HIIT) بر بیان ژن و پروتئین فاکتور نوروتروفیک مشتق از مغز (BDNF) و گیرنده تروپومیوزین کیناز B (TrkB) در هیپوکامپ رت های نر دیابتی نژاد ویستار بود.مواد و روش ها: در این مطالعه تجربی، ۴۰ سر رت نر نژاد ویستار به صورت تصادفی در چهار گروه کنترل، دیابتی کم تحرک، دیابتی + تمرین استقامتی و دیابتی + تمرین تناوبی شدید (HIIT) تقسیم شدند. دیابت با تزریق داخل صفاقی استرپتوزوتوسین (۵۵ میلی گرم بر کیلوگرم) القا شد. گروه های تمرینی به مدت هشت هفته تحت پروتکل های تمرین استقامتی با شدت متوسط و HIIT قرار گرفتند. در پایان دوره، بافت هیپوکامپ استخراج شد. بیان ژن های BDNF و TrkB با استفاده از روش Real-time PCR و بیان پروتئین های متناظر با روش وسترن بلات ارزیابی شد.یافته ها: دیابت موجب کاهش معنی دار بیان ژن و پروتئین BDNF وTrkB در هیپوکامپ نسبت به گروه کنترل شد.(P≤۰/۰۵)  هر دو نوع تمرین استقامتی و HIIT بیان ژن های BDNF وTrkB  را در مقایسه با گروه دیابتی کم تحرک به طور معنی داری افزایش دادند (P≤۰/۰۵)، همچنین، بیان پروتئین BDNF  وTrkB در هر دو گروه تمرینی روند افزایشی داشت، اما این تغییرات از نظر آماری معنی دار نبود.نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که هر دو نوع تمرین استقامتی و تمرین تناوبی شدید موجب بهبود معنی دار بیان ژن های BDNF و TrkB در هیپوکامپ رت های دیابتی شدند. در این میان، تمرین HIIT اثر قوی تری بر افزایش بیان ژن BDNF نشان داد که می تواند بیانگر توانایی بیشتر این شیوه تمرینی در تعدیل مسیرهای نوروتروفیک باشد. این یافته ها نشان می دهد که تمرینات ورزشی، به ویژهHIIT، می توانند به عنوان یک راهکار غیردارویی امیدوارکننده برای بهبود وضعیت مولکولی هیپوکامپ در دیابت مورد توجه قرار گیرند؛ با این حال، برای تایید اثرات آن بر نوروپلاستی و عملکرد شناختی، انجام مطالعات تکمیلی ضروری است.

کلیدواژه ها:

دیابت ملیتوس ، هیپوکامپ ، فاکتور نوروتروفیک مشتق از مغز (BDNF) ، گیرنده کیناز تروپومیوزین B (TrkB) ، تمرین استقامتی ، تمرین تناوبی شدید (HIIT)