واکاوی چالش ها و راهکارهای آموزش خدمت محور در نظام آموزش عالی

هدف: آموزش خدمت محور به عنوان رویکردی موثر در پیوند میان یادگیری دانشگاهی و نیازهای واقعی جامعه، در آموزش عالی اهمیت فزاینده ای یافته است؛ از این رو، پژوهش حاضر با هدف شناسایی چالش ها و راهکارهای آموزش خدمت محور در نظام آموزش عالی انجام یافته است.روش شناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی، از لحاظ رویکرد کیفی و به شیوه سنتز پژوهی شش مرحله ای روبرتس انجام شده است. جامعه آماری شامل اسناد و مقالات علمی معتبر داخلی و خارجی در زمینه یادگیری خدمت محور در بازه زمانی ۲۰۲۴-۲۰۰۰ بود که از طریق نمونه گیری هدفمند، ۲۱ سند علمی برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. معیار ورود اسناد، ارتباط با هدف پژوهش و اجرای آن در آموزش عالی و معیار خروج، ضعف اعتبار نشریه و عدم گزارش اطلاعات کافی بود. تحلیل داده ها با کد گذاری باز و محوری انجام شد. اعتبار یافته ها با نظر متخصصان تایید و پایایی با ضریب کاپای کوهن بررسی شد که میزان توافق عدد ۷۴/۰ به دست آمد.یافته ها: یافته ها در قالب ۱۸ مضمون فرعی و ۵ مضمون اصلی شامل چالش های نهادی و سیاست گذاری؛ آموزشی و برنامه ریزی درسی؛ اجرایی-عملیاتی؛ فرهنگی، اجتماعی و ارتباطی؛ و فردی دسته بندی شدند. راهکارهای متناظر با چالش ها نیز در دسته مربوطه قرار گرفتند.نتیجه گیری و پیشنهادها: چهارچوب ارائه شده در این پژوهش با شناسایی تمامی چالش ها و ارائه راهکارهای متناظر با هر کدام، اجرای اثربخش و پایدار آموزش خدمت محور را تضمین می کند؛ لذا پیشنهاد می شود به عنوان مبنایی معتبر مورد استفاده سیاست گذاران آموزشی و برنامه ریزان درسی در نظام آموزش عالی قرار گیرد.نوآوری و اصالت: نوآوری این پژوهش گذار از تقلیل گرایی رایج ادبیات پیشین و ارائه چهارچوبی جامع و یکپارچه برای تبیین همزمان چالش ها و راهکارهای آموزش خدمت محور در سطوح کلان، میانه و خرد در نظام آموزش عالی است.

کلیدواژه ها:

آموزش خدمت محور ، آموزش عالی ، چالش ها ، راهکارها ، سنتزپژوهی ، برنامه ریزی آموزشی